تبليغات

محل قرار گيري تبليغات رايگان شما..... www.melaak.com......

افتتاح سايت ملاك:الحاقي سراي كورش و داريوش...ايران

نويسنده : نوید نقی گنجی

به سایت http://www.melaak.com بروید و عضو شويد...........سايت جامع و بزرك ملاك رايكان سايت و وبلاك خود را ثبت كنيد مقالات دلخواهتان را با اسم خودتان بفرستيد حتما عضو بشويد تا بفهميد كه معني واقعي سايت يعني جه.......البته ۱۵ روز بعد از عضويت. http://www.melaak.com :سايت جامع و بزرك ملاك navid ganji melaak begest site in the world

لينک ثابت |چهارشنبه 15 مهر1388| موضوع: پولهاي قديمي |

Flag and National Anthem

نويسنده : نوید نقی گنجی

Flag and National Anthem   After 1979, Recognized by the United Nations   Before 1979   Iranian Flag, A Brief History   1.      Background 2.      First animated figure on the Flag in Post-Islamic Era 3.      Addition of the sun 4.      Safavid’s Flag 5.      Nadir Shah’s choice of Flag 6.      The Rectangular Flag of the Qajar 7.      Amir Kabir’s Flag 8.      The Constitutional Revolution and the Iranian Flag 9.      The Iranian Flag in the Post-Islamic Revolution Era     Background The first reference to Iranian flag can be traced back to a mythological mutiny launched by Kawah, the blacksmith, against Zohak, the notoriously tyrant ruler of the time. To spearhead the rebellion, Kaveh had no other choice but to have his own leather apron uplifted upon a lance. As a result of this upheaval, Zohak was ousted and Feridoun enthroned.       King Feridoun later ordered the auspicious leather  standard to be cased in rich brocade of yellow, red and pink colors and jewels hung upon it . He also decreed the flag to be called The Royal Darafsh (flag in Old Persian), hence, Darafsh-e Kaviyan. As such, there was no figure, of any kind, on the flag. It was just a colorful combination of yellow, red and pink silk which, based on historical evidences, remained the national and military flag of Iran in the times of the Achaemenians and Sasanians.       Every king would add to the jewels attached to the darafsh. When Arab Muslims invaded Iran, the darafsh was seized in a bloody battle fought around Nahavand (a city with the same name in today’s Hamadan province in the mid-western Iran) and taken, among many other war spoils including the well-known Baharestan Rug, to the headquarters of Omar-ibn-e Khatab, the second Caliph of Muslims after the demise of Muhammad. Astounded by the great number of precious stones and jewels attached to the darafsh, he ordered his soldiers to burn it after removing off the priceless staff.      For the next 200 years, with Arab occupiers of Iran imposing a religious ban on the depiction of any animated figure and prohibiting the drawing of any pictures, Iranians did not have a flag of any type. The only exceptions to this, were two Iranian rebel leaders, Abu Moslem and Babak who came to pick black and red flags, respectively, as their resistance banners. The terms, “The Black Clad”, and “The Red Clad”, have been employed by historians to refer to the followers of these two resistance leaders. First animated figure on the flag in the Post-Islamic era     In the year 976, came the time when the Samanids were decidedly routed by Mahmoud Gaznavi who ordered the picture of a full moon be drawn on a solid black as background. Fifty five years later, the moon was replaced by the figure of a lion at the behest of Sultan Masoud Gaznavi, whose decision was merely a reflection of his personal habit of hunting lions. The lion figure remained an integral part of the Iranian flag for a very long period only to be removed in 1979 as a result of the Islamic Revolution.   Addition of the sun          Coins minted in the Seljuks or Khwarezmian dynasties had the figure of a full sun posted behind the lion. This trend was quickly picked on for national flags. There are two different viewpoints as to why the sun figure came to be used on the flag.       The first argues that lion, as the symbol of power, is also the sign of the second month of summer, Mordad (or Asad in the old Syriac calendar), during which the sun is at its zenith.       The second theory is based upon the fact that the ancient Iranian religion, Mitraism, would regard the sun as sacred. Iranians, therefore, chose to have the sun on their flag and coins to glorify their magnificent culture. Safavid’s Flag        Among the Safavids, who ruled Iran over 220 years, only two kings, namely King Ismail I and King Tahmasb I, did not have the lion and the sun figures on their flags. The former opted for a solid green with a full moon at the top, while the latter replaced the lion with the lamb, which represented his birthday month, Farvardin the first month of the Iranian year (Aprl. 19th – Mar. 20th) and Hamal in Syriac calendar.       In the remaining years of the Safavid rule, green was the official color of the flag with the lion and the sun emblems gold-embroidered on it. Although the lion was the inseparable part of the flag throughout the Safavid years, its posture changed many times. Often it appeared in a sitting posture, and occasionally in profile. The sun, too was sometimes attached to the lion and sometimes positioned right above and away from it.         Based on a French tourist’s account of the time, thin and sharp-pointed standards with Koranic verses and the figure of Zolfa’ghar (the name given to the two-edged sword of Imam Ali, the first imam of the 12- imam Shitte sect of Islam) were also very popular during the Safavid times.       It seems, Iranian flags, similar to Arab flags, were always of triangular shape.   Nadir Shah’s choice of flag         King Nadir, the founder of Afshari dynasty and a self-styled ruler who salvaged Iran from a feudalistic state to form a unified country, made giant military advances toward India and China (on the eastern frontier), Khwarizm and Samarkand (located on the northern part of Iran), and Kirkuk and Bagdad in today’s Iraq. As such, flags, especially military ones, would come to signify a lot during all these grand scale military adventures.       Nadir’s royal flag was made of yellow and red silk with the traditional sun and lion figures. National flag, on the other hand, was of three colors : green, white and red and a lion’s profile in a walking posture with a half-risen sun, in the radius of which was a Koranic verse meaning, “the Earth is His.”       It can safely be concluded that Nadir’s choice of three colors of green, white and red was a groundbreaking decision in the formation of the modern Iranian flag. Since then, these colors have been the official colors of the Iranian flag, either royal or national.   Rectangular flag of the Qajar Agha Mohammad Khan, the founding father of the Qajar dynasty, brought about some basic changes in the shape and color combination of the Iranian flag. For the first time the shape of the flag was changed from triangular to rectangular.        Out of personal vendetta with Nadir Shah, he ordered the established colors be removed, and replaced  with a solid red color as the background and a white circle in the middle with the sun and the lion. What was outstandingly different here was a sword placed in the hands of the lion. Later, FathAli Shah Qajar, devised two rather different flags suitable for war and peace purposes. A totally red flag with a sitting lion and the sun on its back served as the war flag; while a green flag with basically the same figures, was used as peace flag. Surprisingly, the lion on the peace flag was raising a sword!       It was also during FathAli Shah that a white flag would be utilized for diplomatic and protocol purposes. In a painting depicting the Iranian special envoy to the Russian royal court, Abolhassan Shirazi, having audience with Czar, a white flag with the lion, sun and sword figures, is carried by the Iranian delegation. FathAli Shah is also credited with the introduction of a crown figure positioned on top of the sun.   Amir Kabir’s flag       The great Iranian reformist and chancellor of the Qajar dynsty (during Nasirodin Shah's rule), Mirza Taghi Khan, known better as Amir Kabir, adopted the flag used by Nadir Shah with the exception of its triangular shape. He ordered a ten centimeter green band be patched on top of the flag and a red one at the bottom. Though the three figures of the lion, the sun and the sword were kept, he removed the crown figure placed on the top at the behest of FathAli Shah.   The Constitutional Revolution and the Iranian flag         Members of the first and the second Iranian Parliaments, formed after Mozafarodin Shah Qajar granted the constitutionalists the rights they were seeking, decided in the Article 5 of the constitution: “the official colors of the Iranian flag are green, white, and red along with the lion and the sun signs.” No details were determined as to the order of these colors or the location of the signs.       This lack of specifications was partly due to the presence of some Muslim clergies in the Parliament, who would deem using any animated figure against the Islam. The secular MPs had to resort to some lengthy justifications to convince the fundamentalist MPs to finally ratify the clause. Green, as the favorite color of Islam, red a symbol of the blood of martyrs, and white the universal symbol of peace and the favorite color of the Zoroasterianism, the ancient religion of the pre-Islamic Iran were easily ratified.       References were also made to the importance Iranian people attach to the month of Mordad, corresponding to Asad in Syrian calendar and Imam Ali’s title (“Asadullah”, the lion of God).      In 1957 (1336 H.J.), Manouchehr Ighball, the prime minister of the time, issued a directive setting standards for the flag's exact measurements.   The Iranian flag in the Post Islamic-Revolution Era       Article 18th of the Constitution of the Islamic Republic of Iran, passed on in 1979 (1358 H.J.) states: “The official flag of the Islamic Republic of Iran is composed of green, white and red colors with the special emblem of Islamic Republic  in the middle together with the motto”.

لينک ثابت |سه شنبه 5 آذر1387| موضوع: تاریخ ایران |

امپراطوری ایران و ایران امروز

نويسنده : نوید نقی گنجی

¿وسعت و عظمت ايران در عصر امپراطوری ساسانيان دوشنبه ۲۸ خرداد ۱۳۸۶ ایران امروز ¿سرنوشت و ماجراي قتل اسماعيل آقا سميتقو شنبه ۱۲ خرداد ۱۳۸۶ سميتقو     سميتقو و ياران وي پس از چهارده سال ياغي گري و قتل صدها ايراني جوان و غارت اموال مردم و آتش زدن و تخريب شهرها و دهات و اسير گرفتن زنان و دختران مردم ، سرانجام به كيفر اعمال ناشايست خود رسيدند . او سرانجام در سال 1309 در محل جنايات خود كشته شد . يداله ابراهيمي سلطان لشكر تبريز به عنوان شاهد عيني و يكي از طراحان قتل سميتقو خاطرات خود را  تحت عنوان « قتل اسماعيل آقا سميتقو » چنين نوشته است :   ما به وسيله تيمور نامي كه قبلا" جزء نيروهاي اسماعيل سميتقو بود و مدتي بود كه در اثر اصابت گلوله در جنگ زخمدار شده و اسير گشته بود و مدتي در محبس نظامي به سر مي برد  ، از طرف فرمانده لشكر آذربايجان نزد من فرستاده شد كه به وسيله او با اسماعيل آقا تماس بگيرم . و به وسيله نامه به او نصيحت كنيم كه بهتر است از اين سرگرداني خود را خلاص كرده و به وطن مالوف مراجعت نموده و انقياد خود را نسبت به رضا شاه پهلوي ثابت نمايد ، و به او وعده داديم كه در صورت مراجعت به ايران از هر حيث راحت و آسوده گردد . اسماعيل آقا كه به خيال خود فرض مي كرد دستگاهي كه او را مامور توليد جنجال نموده ما را هم مامور دعوت او كرده است اين دعوت را به حسن نظر پذيرفت و تصميم به ورود به ايران گرفت . شب هنگامي گزارش به من رسيد كه اسماعيل آقا سميتقو بارزان را به قصد ايران ترك گفته است . فرماندهي قواي متمركز در كوه را به روساي عشاير واگذار و خود براي مواظبت از اوضاع به مهاباد آمدم . پس از تماس تلفني با سرهنگ نوروزي فرمانده قواي اشنو معلوم شد اسماعيل آقا به چادر خورشيد آقا هركي كه وارد و از او تقاضاي ملاقات نموده است . در پي اين موضوع اسماعيل آقا با 20 نفر  سوار وارد اشنو شد ، و به زودي متجاوز از 600 سوار روساي قبايل محلي به او پيوستند . اسماعيل آقا سميتقو و خسرو فرزندش چند دقيقه قبل از كشته شدن . دست راست او سرهنگ صادق خان نوروزي فرمانده پادگان سلماس ديده مي شود . از راست نفر دوم نايب مبشر نظام فرمانده گروهان تكليف من روشت بود فورا" به طرف اشنويه حركت كردم ، ساعت 11 صبح وارد اشنويه شدم . در منزل سرهنگ نوروزي با سرهنگ دكتر امير اعلم و اسماعيل آقا مواجه شدم . سرهنگ نوروزي قبلا" لباسهاي نو  و تميز براي اسماعيل آقا تهيه و بر تن او كرده بود  ، اسماعيل آقا شخصي ترسو بود و جز قضا و قدر ممكن نبود كسي او را در شهر و يا جاي مشكوك ببيند حتي در خانه خود نيز هيچگاه پشتش را به جاي باز نمي گذاشت كه مبادا مورد سو قصد واقع شود . تنها خواست خدا بود كه اين مرد را جسور كرده و او را تا  چهار ديواري اشنويه كشانده بود  . به من الهام شده بود كه اتفاقات سويي خواهد افتاد و بهتر است تا حد امكان از معركه دور باشم چون به محض اينكه اسماعيل آقا بويي از ماجرا مي برد همه را از دم تيغ مي گذراند و مسلما" اول من مورد سو قصد او واقع ميشدم . بالاخره اشنويه را ترك گفته و در قريه گنده ويله در چند كيلومتري اشنويه متوقف شدم ، تقريبا" نيم ساعت نگذشته بود كه صداي تير و تفنگ از اشنويه به گوش رسيد و جريان قضيه از اين قرار بود : اسماعيل آقا ظنين مي شود و تصميم مي گيرد كه قواي اشنويه را بدون سر و صدا از بين يرده و تا شب به انتظار سرتيپ مقدم بماند و اگر نامبرده بي باكانه وارد اشنويه شد فوري دستگير و نابود نمايد  . به همين منظور خورشيد آقا را با چند نفر به  خانه سرهنگ نوروزي مي فرستد كه مشاراليه را دستگير سازد و خود نيز پس از بدست با قدرت سواره نظام به عده پياده فائق آيد . خورشيد آقا و همراهان به خانه سرهنگ مي روند و در حياط خانه سرهنگ را كه در بالاخانه مشغول تفكر بوده است به صدا در مي آورند . سرهنگ نوروزي مي گويد الان پايين خواهم آمد . خورشيد آقا عجله كرده يك عده اي را براي دستگيري سرهنگ به بالا مي فرستد . سرهنگ كه صداي پاي عده اي را در پله كان مي شنود درب اطاق را از داخل چفت كرده به سراغ تفنگ مي رود كه اگر اتفاقي افتاد مفت به كشتن نرود . نفرات كه با درب بسته مواجه مي گردند به درب فشار آورده و تصميم به ورود مي گيرند . از طرف سرهنگ تيري به طرف درب مورد تجاوز شليك مي شود كه يكي از نوكرهاي خورشيد آقا هدف گلوله قرار مي گيرد . در همين موقع خورشيد آقا قراول درب منزل سرهنگ را كه از صداي تير خود را آماده كرده بود با طپانچه از پاي در مي آورد . تلفنچي سرهنگ در يكي از اطاقها مواظب اوضاع بود ، آنا" با يك تير خورشيد آقا را از پاي در مي آورد . محمد پيشخدمت سرتيپ مقدم كه در اطاق جلوي پنجره نشسته بوده اسماعيل آقا و  عده اي را كه به طرف باغ ملي اشنويه مي رفته اند روبروي خود مواجه مي بيند و اولين تير را با مهارت كامل به سينه اسماعيل آقا نشانه گيري كرده و شليك مي نمايد . اسماعيل آقا دست را به جاي زخم گذاشته و با يك فحش به عجم بر جاي خود مي پيچد . ستوان يكم مبشر نظام فرمانده گروهان كه در بالاخانه مجاور بوده با تفنگ برابر پنجره مي آيد و تير دوم را او به اسماعيل آقا شليك مي كند . در همين حال استوار اسماعيل خان سوار نيز كه از عقب متوجه اوضاع شده بود تير سوم را به اسماعيل آقا هدف گيري مي نمايد . مرگ اسماعيل آقا و خورشيد آقا افراد عشاير را بي سرپرست گذاشته و آرايش نظامي آنها به هم ريخته و به صورت انفرادي به دفاع بر مي خيزند كه از آنان 40 نفر كشته ميشود . سواران هكري بنا بر تعصب جنازه خورشيد آقا را به طرف رودخانه برده و با جنگ و گريز خود را از مهلكه خلاص مي كنند و سه نفر از نوكرهاي اسماعيل آقا نيز خسرو فرزند اسماعيل آقا را از ميدان خارج مي كنند . جنازه اسماعيل آقا نيز در همان كوچه باقي مانده و كسي در پي جنازه و دفن آن نيست . فورا" به اشنويه دستور دادند محمد جنازه اسماعيل آقا را با اتومبيل به رضائيه بياورد و پس از دستور طي گزارش تلگرافي مرگ اسماعيل آقا را به عذض رضا شاه رسانديم كه موجب شادماني بسيار رضا شاه و امراي ارتش گرديد ، و به اين ترتيب غائله بزرگي كه مدت 14 سال آذربايجان را به خاك و خون كشيده بود به ترتيب عجيبي كه در فوق شرح داده شد پايان يافت . نعش اسماعيل آقا سميتقو . ايستاده از راست : نايب مبشر نظام ، سرهنگ نوروزي ، شش افسر از درجه داران لشكر آذربايجان كه براي قتل سميتقو  به سلماس رفته بودند . نفر سوم از راست گروهبان قرچه داغي گماشته سرتيپ ظفر الدوله مقدم است . اسماعیل سمیتقو که بود ؟ اسماعيل آقا شكّاك ملقب به سردار نصرت، فرزند محمدآقا و نوة علي‌خان شكاك معروف به سمكو و مشهور به سميتقو بود. سمكو در لهجة شكاك، مأخوذ از اسماعيل است و اين ايل، اسماعيل را بيشتر سمكو مي‌گويند، كه در فارسي سميتقو خوانده مي‌شود. سمكو هواداران خود داشت.   در ربيع‌الثاني 1339 سميتقو با استفاده از اختلافات سياسي ميان دسته‌هاي شهري‌ ـ بنا به دعوت يكي از اين گروهها زمام اورميه را نيز در دست گرفت. با اين دگرگوني كه از لحاظ قتل و غارت، براي ساكنان شهر و روستاهاي اطراف آن، از دورة حكمروايي مسيحيان در ادوار گذشته هيچ كم نداشت، اقتدار سميتقو به اوج رسيد. چندي بعد در رأس نيرويي به سمت جنوب شتافت و در اواسط مهر 1300، ساوجبلاغ (مهاباد) را به تصرف درآورد و در ساير جبهه‌هاي جنگ نيز چندين حملة نيروهاي دولتي را دفع كرد، از جمله در قزلجه (دي 1300) و مياندوآب (تير 1301) كه با ضايعات سنگيني بر قواي دولتي توأم بود.   در اين ميان با تشكيل قشون متحدالشكل ايران تحت سرپرستي رضا خان سردار سپه و همچنين فراغت نسبي اين نيروي جديد از تحولات گيلان، مجموعه اقدامات جاري براي پايان دادن به غائله سميتقو صورت منسجمي يافت؛ در تدارك زمينه‌هاي سياسي اين امر، دولت براي متقاعد ساختن مليّون ترك ـ تشكيلات مصطفي كمال در آنكارا ـ به سلب حمايت از سميتقو، هياتي را تحت سرپرستي ممتاز‌‌الدوله به تركيه روانه كرد. هم‌زمان با توافق تهران و آنكارا در اين زمينه تجديد سازمان نيروهاي موجود و استقرار واحدهاي نظامي اعزامي در جبهه جنگ عليه سميتقو، كه اينك تحت فرمان دهي امان‌‌الله ميرزا جهان باني (سرتيپ) قرار داشت، صورتي نهايي به خود گرفت و در اواسط مرداد 1301 حملة نيروهاي دولتي آغاز شد. و بالاخره در جريان يك درگيري با نيروهاي مرزي تركيه در مهر 1301 به كلي متلاشي شده و سميتقو به سمت عراق گريخت.   پس از اين  مقامات نظامي ايران بهتر آن ديدند كه به سميتقو تأمين داده و او را به اتفاق همراهانش در ايران تحت كنترل داشته باشند. در اواسط ارديبهشت 1304 سميتقو پس از ملاقات با عبدالله خان اميرطهماسب در كهنه‌شهر سلماس به اتفاق دويست تن از اعضاي خانواده و همراهانش در صومعه  برادوست مستقر شد و اندك زماني بعد، در اواخر خرداد همان سال نيز در خلال سفر رضا خان سردار سپه به آذربايجان، شخصاً به ديدار او شتافت. با اين حال دورة آرام و قرار سميتقو به درازا نكشيد؛ در پاييز 1305ش در حالي كه دور جديدي از اختلافات مرزي ايران و تركيه بروز كرده بود و هر دو، طرف مقابل را به تحريك كردها بر ضد ديگري متهم مي‌كردند، اسماعيل آقا از نو وارد كار شد و در اوايل مهرماه با گروهي از افرادش به شهر سلماس حمله برد. اما راه به جايي نبرد . اسماع) ¿خداوند اين كشور را از دشمن ، از خشكسالي ، از دروغ محفوظ دارد يكشنبه ۰۶ خرداد ۱۳۸۶ در این کتیبه داریوش کبیر شاهنشاه ايران و انيران از اهورامزدا درخواست ميكند كه ملتش را از سه عامل مهم بد فرجامي بشر ايمن بدارد ، و بسيار  مهم است كه دروغ به عنوان يكي از مهمترين عوامل بدبختي يك ملت به شمار مي رفته ، خصلتي كه در ايراني عهد باستان زبانزد بوده ، و متاسفانه اينك راستگويي به گوهر نايابي بدل گشته . به اميد احياي مجدد فرهنگ راستي و راست گفتاري .

لينک ثابت |یکشنبه 1 اردیبهشت1387| موضوع: تاریخ ایران |

هخامنشيان و تسلسل تمدن ايراني

نويسنده : نوید نقی گنجی

هخامنشيان و تسلسل تمدن ايراني در پي گفتگوي مفصل آقايان پرويز رجبي و عباس سليمي نمين درباره تمدن هخامنشي، که در وبگاه خبرگزاري ميراث فرهنگي انتشار يافت، آقاي علي شکوهي با من تماس گرفتند. مصاحبه‌ تلفني کوتاهي انجام گرفت که طي آن نظرم را درباره مباحث فوق بيان کردم. اين مصاحبه در يکشنبه اوّل مرداد 1385، حوالي ساعت 8:20 بعد از ظهر، از «راديو گفتگو» پخش شد. شب پيش از آن صحبت‌هاي آقاي عباس سليمي نمين و پرويز رجبي در اين زمينه پخش شده بود. متن گفتگوي فوق، با اصلاحات و افزوده‌هاي مختصر، ذيلاً منتشر مي‌شود. دو زيرنويس تکميلي نيز، برگرفته از جلد اوّل زرسالاران، بر آن افزوده‌ام تا نشان دهم که پديده‌اي به‌نام قوم يهود، به معناي جديد، در زمان هخامنشيان (549-331 پيش از ميلاد) وجود نداشت و اين پديده به‌ويژه از زمان يهودا ناسي، معاصر حکومت اردشير اوّل ساساني در ايران (224-240 ميلادي) و آلکساندر سوروس در روم (222-235 ميلادي)- يعني بيش از هشت سده پس از تأسيس دولت هخامنشي، به وجود آمد.  شکوهي: با توجه به اين‌که اين روزها شاهد بوديم کساني ضرورت بازخواني دوران هخامنشي را مطرح مي‌کنند و معتقد هستند که اين تاريخ تاريخ ما نيست و ديگران تا حد زيادي براي ما نوشتند يا تاريخ «هخامنشي محور» براي ما درست کردند. در مقابل، کساني هستند که مي‌گويند نه، تاريخ هخامنشي، خوب و بد آن، متعلق به ماست و نبايد آن را به ديگران نسبت بدهيم و ساخته دست يهودي‌هاي آن دوره که در «تورات» آوردند و يهوديان اين دوره، که تاريخ هخامنشي را بازنويسي مي‌کنند، بدانيم. مي‌خواستم نظر شما را بپرسم. شهبازي: بحثي که درباره تاريخ هخامنشيان به راه افتاده، دو رويه متفاوت دارد. يک نکته، که نکته درستي است، اين است که اصولاً تشکيک در کار علمي کار درستي است. به خصوص در حوزه تاريخ قطعاً ما به تشکيک نياز داريم. مورخين ما، چه در حوزه تاريخ ايران باستان و چه در حوزه تاريخ ايران اسلامي، ديدگاه‌هاي متفاوتي داشتند و بعضي از آن‌ها مغرضانه عمل کردند. اين افراد الگوهاي ذهني خودشان، الگوهاي ايدئولوژيک خودشان، را بر گذشته تسرّي دادند. مثالي مي‌زنم: در دوران پس از مشروطه، در دوران احمد شاه، انديشه «ديکتاتوري مصلح» شکل گرفت. يعني برخي از تجددگراهاي افراطي، که در دوران انقلاب مشروطيت منادي دمکراسي و پارلمانتاريسم بودند، مستقيم يا غيرمستقيم به تأثير از نظرات جان استوارت ميل، به استقرار ديکتاتوري نظامي معتقد شدند. اين ديدگاه در نهايت منجر شد به تأسيس حکومت پهلوي. اين نگرش در بازنگري به تاريخ ايران باستان نمود پيدا کرد. افرادي آمدند و چهره معيني را از دولت هخامنشي، و به خصوص از شخص کورش، ساختند. تصوير آن‌ها از کورش برگرفته از کتاب سيروپديا، يا تربيت کورش، اثر كزنفون بود که به فارسي ترجمه شده است. كزنفون سردار و مورخ معروف آتني است که طرفدار نظام سياسي اسپارت بود يعني طرفداري يک نظام متمرکز سربازخانه‌اي بود و در کتابش شخصيت آرماني خودش را در قالب کورش تصوير کرده بود؛ که معروف‌ترين شخصيت سياسي عصر او بود. به عبارت ديگر، شخصيت کورش در کتاب کزنفون واقعي نيست بلکه تجلي نظام سياسي مطلوب و آرماني کزنفون است. اين مورخين پس از مشروطه و دوره پهلوي، بر مبناي تصوير کزنفون، از کورش چهره‌اي را ساختند که بعدها حکومت رضا شاه بر آن اساس ساخته شد. اين آن چيزي است که ما اسمش را گذاشته‌ايم «باستان‌گرايي» يا «آرکائيسم». همين افراد، در مقابل، تاريخ دوره اسلامي، به خصوص قرون اوّليه اسلامي، را به شدت خراب کردند و چنين وانمود کردند که گويا اسلام دين شمشير است و به زور سپاه اعراب بر ايرانيان تحميل شد. تحقيقات مورخين بي‌غرض غربي، و حتي محققين بي‌غرض زرتشتي مثل گشتاسپ شاه نريمان و بسياري از تحقيقات جديد، اين ديدگاه را رد مي‌کند. اين روي مثبت سکه بحث‌هاي اخير است؛ يعني تشکيک در تاريخنگاري موجود. يعني تمامي آن چيزهايي را که گفته شده مانند وحي منزل نپذيريم و به آن‌ها نقادانه برخورد کنيم و سعي کنيم که ديدگاه‌هاي مستقل و انتقادي خود را داشته باشيم. ولي جنجالي که به راه افتاده که گويا هخامنشيان قومي مهاجم بودند و از خارج به فلات ايران وارد شدند و اقوام بومي ايراني را کشتند و تمدني به‌نام «پارس» ايجاد کردند، و حتي بعضي تعابير سخيف که نام «پارس» با واژه «پارس کردن سگ» هم‌ريشه است و از اين قبيل، و متأسفانه هواداراني پيدا کرده و زمينه‌هايي را فراهم کرده براي توهين به مليت ايراني و تحريک گرايش‌هاي تجزيه‌طلبانه و به خصوص پان‌ترکيستي در ايران؛ اين بحث قطعاً بحث مخربي است. ما هيچ دليل موجهي نداريم که ميان ايران پيش از اسلام و ايران اسلامي تعارض کاذب ايجاد کنيم. اين همان رويه‌اي است که در دوران پهلوي در پيش گرفته بودند و سعي مي‌کردند تاريخ ايران اسلامي را در مقابل تاريخ ايران باستان قرار دهند و از اين طريق شووينيسم باستان‌گرايانه ايراني را، که خودشان ساخته بودند، گسترش بدهند و هوّيت ملّي ما را در مقابل هوّيت ديني‌مان و در تعارض با هم قرار دهند. اين تلاش مجدداً به شکل ديگر و اين بار از منظر دفاع از ايران اسلامي شروع شده است. اين ديدگاه‌هاي کلي بنده است در رابطه با مباحثي که اخيراً مطرح شده. اجمالاً بايد عرض کنم که ديدگاه هخامنشي‌شناسان غربي در اين زمينه اصلاً يکدست نيست. ما نمي‌توانيم ديدگاه کسي مثل نوبرگ سوئدي را با ديدگاه مستشرقيني که گرايش‌هاي افراطي خاص آريايي‌گرايانه و باستان‌گرايانه (آرکائيستي) دارند يکسان بدانيم و از يک کليت واحد صحبت بکنيم و مثلاً بگوئيم ديدگاه «غربي‌ها» در زمينه تاريخ هخامنشي اين است و ديدگاه ما آن. در ميان محققين تاريخ ايران باستان، که شرقي و غربي ندارند، ديدگاه‌هاي بسيار بسيار متنوعي وجود دارد و افرادي هستند که بر اساس ذوق و سليقه علمي خودشان حرف زدند و نظراتي را مطرح کردند که ما امروزه از اين ميراث علمي استفاده مي‌کنيم. تمدن هخامنشي قطعاً يکي از تمدن‌هاي بزرگ و درخشان بشري است و مايه افتخار ما ايراني‌هاست. حق داريم به آن افتخار کنيم. بقايايي که از تمدن هخامنشي بر جاي مانده، ميراث افتخارآميزي است. مثلاً در همين لوحه‌هاي گلي، که اين روزها به خاطر دعوي اسرائيلي‌ها بر سر آن جنجال ايجاد شده، يکي از مهم‌ترين چيزهايي که ديده مي‌شود اين است که در تمدن ايران باستان، برخلاف تمدن‌هايي مثل مصر و يونان و روم باستان، که ابنيه عظيم را با کار برده‌ها مي‌ساختند، ما از کار کارگران آزاد استفاده مي‌کرديم. يعني ما با يک تمدن خيلي پيشرفته، نسبت به زمان خودش، مواجه هستيم. اين‌ها همه مايه فخر ما ايرانيان است و هيچ تعارضي با اسلاميت ما ندارد بلکه مؤيد اسلاميت ماست. مثلاً، در نقوش تخت‌جمشيد، همان‌طور که بعضي از علماي ديني ما در سال‌هاي اخير به آن توجه و اين مطلب را بيان کرده‌اند، ما نقش زن برهنه يا نقش مستهجن نداريم. زن بي‌حجاب و غيرمحجبه در نقوش تخت‌جمشيد ديده نمي‌شود يا حتي نقشي از ملکه هخامنشي وجود ندارد. اين تفاوت مي‌کند با نقوش بر جاي مانده از تمدن‌هاي باستاني هند و چين و يونان و روم و مصر و غيره. اين ادعا که گويا تمدن هخامنشي در آن زمان تحت‌تأثير يهودي‌ها بوده، بحث بي‌پايه‌اي است. در جلد اوّل کتاب زرسالاران به‌طور مفصل و مستند نشان داده‎ ام که پديده‌اي به‌نام قوم يهود، که امروزه مي‌شناسيم، سير تحولي معيني داشته است. ما در دوران هخامنشيان با پديده‌اي به نام قوم يهود، به مفهومي که امروز مي‌شناسيم و در حدي که قدرت تأثيرگذاري جدّي بر دولت هخامنشي را داشته باشد، مواجه نيستيم. يهوديان آن زمان يکي از اقوام کوچک شرق مديترانه بودند که اهميتي نداشتند. دولت يهوديه يک دولت محلي بسيار کوچک بود که اصلاً اهميت نداشت و در درون خود، همان‌طور که در کتاب ارميا ديده مي‌شود، با تنش‌هاي فراوان قبيله‌اي و تعارض ميان حکومتگران و مردم مواجه بود؛ يعني حکومت اشرافيت قبيله يهودا از سوي ساير قبايل بني‌اسرائيل مورد چالش قرار گرفته بود.[1] اگر به نقوش تخت‌جمشيد نگاه کنيد تصوير مردان فنيقي (کنعاني) را مي‌بينيد که براي داريوش بزرگ هديه مي‌آورند ولي تصويري از يهوديان نمي‌بينيد در حالي‌که يهوديه آن زمان در قلمرو دولت هخامنشي بود. آبا ابان و بن‌گوريون، سران وقت دولت اسرائيل، در مقالات و کتاب‌هاي خود تأکيد کرده‌اند که ما هيچ نوع مدرک باستان‌شناختي و مکتوب، به جز فقراتي در عهد عتيق به خصوص در کتاب عزرا و کتاب استر، دال بر نقش يهودي‌ها در دوران هخامنشي نداريم که مؤيد اين‌گونه ادعاها باشد. حتي در استوانه کورش (که در نينوا به دست آمده و در موزه بريتانيا نگهداري مي‌شود) و کورش کبير در آن چگونگي تصرف بابل و خلع نبونيدوس را شرح داده، نامي از يهوديان و آزادي آن‌ها به دست کورش نيست. اين نکته مهمي است که درباره علت آن در جلد اوّل زرسالاران توضيح داده‎ ام. استوانه کورش متعلق به سال 538 پيش از ميلاد، به دست آمده در نينوا (عراق) به سال 1879 ميلادي. محل نگهداري: موزه بريتانيا اصولاً يهوديت به عنوان يک پديده جديد مولود دوران مسيحي تاريخ بشري است.[2] دوراني که امپراتوري روم مسيحي شد و بخش مهمي از يهودي‌ها به قلمرو ايران اشکاني و ساساني مهاجرت کردند و مرکزشان را در اين سرزمين قرار دادند و بخشي در اورشليم و يهوديه ماندند، که در قلمرو دولت روم بود، و بازي ميان دو ابرقدرت وقت، ايران و روم، را آموختند. اين بحث مفصل ديگري است و محققين و حاخام‌هاي بزرگ يهودي مانند رافائل پاتاي، نيز اين را قبول دارند که هويتي به‌نام قوم يهود يک پديده جديد متعلق به دوران مسيحي است. بنابراين، مطالب عجيبي که عنوان مي‌شود دال بر تأثير بزرگ يهوديان بر هخامنشيان از اساس بي‌پايه است چون پديده‌اي به‌نام «يهوديت» به معناي امروزي در آن زمان اصولاً وجود نداشت.

لينک ثابت |پنجشنبه 2 اسفند1386| موضوع: تاریخ ایران |

اوستا

نويسنده : نوید نقی گنجی

اوستا کهن­ترین سرودهای ایرانیان درباره­ی نام اوستا وَهیشتوایشت گاه وُهوخشتَر گاه سِپَنتمَد گاه اُشتَوَد گاه اَهونَوَد گاه هات 53 هات 51 هات 47 هات 43 هات 28 هات 48 هات 44 هات 29 هات 49 هات 45 هات 30 هات 50 هات 46 هات 31 هات 32 هات 33 هات 34 سرآغاز یسنا هات 62 هات 41 هات 23 هات 12 هات 1 هات 63 هات 42 هات 24 هات 13 هات 2 هات 64 هات 52 هات 25 هات 14 هات 3 هات 65 هات 54 هات 26 هات 15 هات 4 هات 66 هات 55 هات 27 هات 16 هات 5 هات 67 هات 56 هات 35 هات 17 هات 6 هات 68 هات 57 هات 36 هات 18 هات 7 هات 69 هات 58 هات 37 هات 19 هات 8 هات 70 هات 59 هات 38 هات 20 هات 9 هات 71 هات 60 هات 39 هات 21 هات 10 هات 72 هات 61 هات 40 هات 22 هات 11 هوم یشت رام یشت مهر یشت آبان یشت هرمزد یشت ونند یشت دین یشت سروش یشت هادخت خورشید یشت هفتن یشت کوچک هادُخت نَسک پیوست یشتها اَرت یَشت اَشَی یشت رشن یشت ماه یشت هفتن یشت بزرگ اَشتاد یشت فَروَردین یشت تیریشت اردیبهشت یشت زامیاد یشت بَهرام یشت گوش یشت - درواسپ یشت خرداد یشت کرده­ی نوزدهم کرده­ی سیزدهم کرده­ی هفتم کرده­ی یکم کرده­ی بیستم کرده­ی چهاردهم کرده­ی هشتم کرده­ی دوم کرده­ی بیست­ویکم کرده­ی پانزدهم کرده­ی نهم کرده­ی سوم کرده­ی بیست­ودوم کرده­ی شانزدهم کرده­ی دهم کرده­ی چهارم کرده­ی بیست­وسوم کرده­ی هفدهم کرده­ی یازدهم کرده­ی پنجم کرده­ی بیست­وچهارم کرده­ی هیجدهم کرده­ی دوازدهم کرده­ی ششم فرگرد نوزدهم فرگرد سیزدهم فرگرد هفتم فرگرد یکم فرگرد بیستم فرگرد چهاردهم فرگرد هشتم فرگرد دوم فرگرد بیست­ویکم فرگرد پانزدهم فرگرد نهم فرگرد سوم فرگرد بیست­ودوم فرگرد شانزدهم فرگرد دهم فرگرد چهارم فرگرد هفدهم فرگرد یازدهم فرگرد پنجم فرگرد هیجدهم فرگرد دوازدهم فرگرد ششم پنج گاه پنج نیایش سی­روزه­ی کوچک هاوَنگاه خورشید نیایش سه نیایش آغازین سی­روزه­ی بزرگ رَپیثوینگاه مهر نیایش نیرنگ کُشتی بستن آفَرینگان ِگاهان اُزَیرِنگاه ماه نیایش سُروش باژ آفَرینگان ِ گَهَنبار اَویسروثریمگاه اَرِدویسوربانو نیایش - آبان نیایش هوشبام آفَرینگان ِ رَپیثوین اُشَهینگاه آتش بهرام نیایش

لينک ثابت |سه شنبه 11 دی1386| موضوع: تاریخ ایران |

كهن‌ترين كتيبه كوروش هخامنشي كه به زبان بابلي نو يا همان اكدي نوشته شده و رويداد نامه‌اي از فتوحات ك

نويسنده : نوید نقی گنجی

كهن‌ترين كتيبه كوروش هخامنشي كه به زبان بابلي نو يا همان اكدي نوشته شده و رويداد نامه‌اي از فتوحات كوروش كبير است، به فارسي برگردانده شد.      رويداد نويسي يا همان كرونولوژي از جمله نوشته‌هايي است كه در بابل به تعداد زيادي كشف شده است و شواهدي از قبيل نوشته‌هاي تورات نشان مي‌دهد كه در ايران نيز اين نوع نگارش مرسوم بوده است. غياث‌آبادي گفت: «رويداد نويسي كوروش كه در كاخ پادشاهي بابل كشف شده است از منشور كوروش قديمي‌تر است و تا كنون به فارسي ترجمه نشده بود.»  به گفته اين پژوهشگر تاريخ نخستين بار اين كتيبه توسط "لاتن بيل" و در سال 1926 ترجمه و در شيكاگو به چاپ رسيد. پس از آن در سال 1950 "پي ريچارد جيمز" آن را در پرينستون منتشر كرد و در سال 1975 گرايون آن را در نيويورك به چاپ رساند. اين متن در ترجمه جديدي آخرين بار توسط "والكر" در آمريكا به چاپ رسيده است.  غياث‌آبادي درباره ويژگي‌هاي اين متن به ميراث خبر گفت: «رويدادنامه نبونيد- کوروش واپسين نمونه از سنت ديرين نگارش رويدادنامه‌هاي متکي بر گاهشماري در ميانرودان (بين‌النهرين) است. اين کتيبه به ثبت رويدادهاي سال نخست پادشاهي نبونيد (556/ 555 پيش از ميلاد) تا سال نخست پادشاهي کوروش بزرگ بر بابل (539/ 538 پيش از ميلاد) مي‌پردازد و در زمان پادشاهي کوروش و پيش از منشور معروف او نوشته شده است.»  اين اختر باستان‌شناس افزود: «اين سند با اينکه بسيار کوتاه و آسيب‌ديده است، از چند جهت اهميتي فراوان دارد: نخست آن‌كه کهن‌ترين سند مکتوب از زمان پادشاهي کوروش بزرگ هخامنشي محسوب مي‌شود. همچنين کهن‌ترين منبع بازگويي غلبه کوروش بر سرزمين‌هاي ديگر و از جمله تصرف بابل است. اين كتيبه کهن‌ترين راوي حمله‌هاي متقابل آستياگ و کوروش، معرفي آستياگ به عنوان آغازگر نبرد و سپس سقوط آستياگ، آخرين پادشاه مادي و پايان شاهنشاهي ماد نيز هست. بازگويي رويدادهاي سال‌هاي پادشاهي آخرين شاه بابل و پايان هميشگي استقلال او نيز در اين كتيبه آورده شده است.»  غياث‌آبادي معتقد است متن رويدادنامه مي‌تواند آموزگار شايسته‌اي براي امروز ما باشد. تاريخ‌نويسي بيطرفانه، منصفانه، بدون اغراق و بزرگ‌نمايي يا کوچک‌نمايي و بدون هرگونه توهين يا تمجيد خطاب به هر شخصي و حتي خدايان و شاهان، از ويژگي‌هاي ارزنده اين سند تاريخي است. گزارش و تفسيري مشروح‌تر از داده‌هاي تاريخي و تقويمي متن حاضر و نيز منشور نبونيد در دست آماده سازي است.  از آنجا که ممکن است، خواندن متن کامل کتيبه با تمام بخش‌هاي فروافتاده و نامفهوم آن براي همگان آسان نباشد، در آغاز چکيده‌اي آسان‌خوان از اين رويدادنامه آورده مي‌شود.  چکيده‌اي از رويدادنامه نبونيد- کوروش شاه آستياگ، سپاهش را فراخواند. آنان بسوي کوروش، شاه اَنشان به پيش تاختند تا به نبردي پيروزمندانه با او در آيند. اما سپاهيان آستياگ بر شاه خود شوريدند. او را به زنجير کشيده و به کوروش سپردند. آنگاه کوروش، بسوي کشور هگمتانه پيش تاخت و سراي پادشاهي او را تصرف کرد.  شاه نَبونيد در تِما اقامت گزيده بود. اما وليعهد، بلندپايگان و سپاهيان در بابل بودند. شاه براي آيين‌هاي ماه نيسانو (جشن سال نو/ نوروز) به بابل نيامده بود. پيکر خدا نَبو به بابل نيامده بود. پيکر خدا بِل از اِسَگيلَه (نيايشگاه مَردوک) براي همراهي مشايعت‌کنندگان به بيرون نرفته بود. جشن سال نو برگزار نمي‌شد. اما برابر با سنت‌هاي هميشگي، پيشکشي‌ها به درون نيايشگاه‌هاي اِسَگيلَه و اِزيدَه برده شدند.  گَئوبَروَه فرماندار گوتيوم، همراه با سپاه کوروش بدون جنگ و پيکار به بابل اندر آمد و نگاهباني از نيايشگاه اِسَگيلَه به سپرهاي گوتيان سپرده شد تا مبادا هيچيک از سپاهيان به درون اسگيله و ديگر بناهاي مقدس آن پا بگذارند. از آن پس، آيين‌ها و مراسم به مانند گذشته برگزار ‌شدند.   کوروش به بابل اندر آمد. به پيش گام‌هاي او، شاخه‌هاي سبز افشانده مي‌شد. او با مردمان شهر، پيمان صلح و آشتي گذارد. کوروش به همه مردمان بابل، پيام درود و شادباش فرستاد. گئوبَروَه به فرمانداري بابل برگماشته شد و همه خدايان اَکَد که نَبونيد آنها را در بابل بي‌قدر کرده بود، به شهرهاي مقدس خودشان بازگردانده شدند.  بانوي شاه (کاساندان) بمرد. يک بلندپايه، مراسم اشک‌ريزان را در اَکَد برگزار کرد. همگي مردمان با گيسوان پريشان در آن انباز گشتند.  کمبوجيه پسر کوروش، به نيايشگاه برفت و پيشکشي‌هايي را با دست خويش بر پيکر نَبو فراز برد. سپس از نزد نَـبـو بسوي اسگيله فرا رفت و در برابر بِـل و خدا مـاربيتي، گوسفندي را پيشکش بکرد.  رويدادنامه نبونيد- کوروش متن کامل (عبارت‌هاي داخل ابرو از مترجم است).  (سطر نخست ناخوانا) سال آغاز پادشاهي [نَـبـونـيـد]، (556/ 555 پيش از ميلاد): . . . او بلند کرد. شاه را بردند . . . تا بابل. سال نخست (555/ 554): آنان بينجاميدند [. . . ؟] و او برنخواست . . . همه خاندان . . . شاه، سپاه خود را فراخواند و بر عليه آن کشور (کـيـلـيـکـيـه؟) [صف بستند؟] . . .     سال دوم (554/ 553): در ماه تِـبِـتـو (= آرامي: تِـبِـت/ فارسي باستان: اَنـامَـکَـه/ دي‌) در کشور هَـمَـث . . . سال سوم (553/ 552): در ماه آبـو (= آرامي: اَب/ فارسي باستان: دَرَن‌بـاچـي/ مرداد) ، از اَمَّـنَـنـوم (در کيـلـيـکـيـه)، از کوهستان‌هايي با درختان ميوه [فراوان؟]، همه گونه ميوه به بابل فرا فرستاده شد. شاه را بيماري در ربود، اما بزودي بهبودي باز آمد. در ماه کـيـسْـلـيـمـو (= آرامي: کِـسْـلِـو/ فارسي باستان: آثْـري‌يـادي‌يَـه/ آذر)، شاه سپاهش را فراخواند و [سپاهيان را با شاه متحد کرد؟]. نَـبـو تَـتّـان اوسـورُف آمـورّو و . . . پيش تاختند بسوي . . آنان در برابر پايتخت اَدومّـو (= اِدوم) اردو زدند . . . دروازه شـيـن‌تـيـنـي . . . سپاه دشمن فرو کوفته شد.  سال چهارم (552/ 551): . . . سال پنجم (551/ 550): . . . سال ششم (550/ 549): شاه آسـتـيـاگ (در متن بابلي: ايـشْـتـومِـگـو) سپاهش را فراخواند. آنان بسوي کوروش (در متن بابلي: کـورَش)، شاه اَنـشـان به پيش تاختند تا به نبردي پيروزمندانه با او در آيند. اما سپاهيان آسـتـيـاگ بر شاه خود شوريدند. او را به زنجير کشيده و به کوروش سپردند.  کوروش، بسوي کشور هَـگـمَـتـانـه/ همدان (در بابلي: اَگَـمـتَـنـو) پيش تاخت. سراي پادشاهي او را تصرف کرد. سيم و زر، و ديگر کالاهاي گرانبهاي کشور هـگـمـتـانـه را به غنيمت برگرفت و به اَنـشـان برد. اشياي ارزشمندي از . . .  سال هفتم (549/ 548): شاه در تِـمـا اقامت گزيده بود. اما وليعهد، بلندپايگان و سپاهيان در اَکَـد  بودند (در تمام متن، منظور از اکد، شهر بابل است). شاه براي آيين‌هاي ماه نـيـسـانـو (= نـيـسـان/ فارسي باستان: اَدوکَـنَـئـيـشَـه/ فروردين‌ماه)، (اَکـيـتـو، جشن سال نو) به بابل نيامده بود. پيکر خدا نَـبـو به بابل نيامده بود. پيکر خدا بِـل (= مَردوک، خداي بزرگ بابل) از اِسَـگـيلَـه (نيايشگاه مردوک) براي همراهي مشايعت‌کنندگان به بيرون نرفته بود. جشن سال نو برگزار نمي‌شد.   اما برابر با سنت‌هاي هميشگي، پيشکشي‌ها به درون نيايشگاه‌هاي اِسَـگـيـلَـه و اِزيـدَه (نيايشگاه نَـبـو، خداي نويسندگي و دبيري) برده شدند. کاهن شِـشگَـلّـو، فديه خوراک و آب‌زَور (افشاندن شراب يا روغن) را در نيايشگاه به انجام رساند.  سال هشتم (548/ 547): . . .  سال نهم (547/ 546): نـبـونـيـد شاه در تِـمـا اقامت گزيده بود. اما وليعهد، بلندپايگان و سپاهيان در اَکَـد بودند. شاه براي آيين‌هاي ماه نـيـسـانـو به بابل نيامده بود. خدا نَـبـو به بابل نيامده بود. خدا بِـل از اِسَـگـيلَـه براي همراهي مشايعت‌کنندگان به بيرون نرفته بود. جشن سال نو برگزار نمي‌شد.   اما برابر با سنت‌هاي هميشگي، پيشکشي‌ها براي خدايان بـابـل و بورسيپا به درون نيايشگاه‌هاي اِسَـگـيـلَـه و اِزيـدَه برده شدند. در روز پنجم از ماه نـيـسـانـو، مادر شاه بمرد. در اردوگاهي نزديک رود فرات و بالاتر از شهر سـيـپار. وليعهد و بلندپايگان تا سه روز سخت سوگوار بودند. يک بلندپايه، مراسم اشک‌ريزان را برگزار کرد. يک بلندپايه در اَکَـد، اشک‌ريزان را براي مادر شاه در ماه سـيـمـانـو (= آرامي: سـيـوَن/ فارسي باستان: ثـائـيـگَـرچـيـش/ خرداد)  انجام داد.     در ماه نـيـسـانـو، کوروش شاه پارس، سپاهش را فراخواند و در پايين‌تر از شهر اَربيل (آربِـلا) از رود دجـلـه گذر کرد. در ماه آجَـرو (= آرامي: اي‌يـار/ فارسي باستان: ثـورَواهَـرَه/ ارديبهشت) او بسوي کشور لـيـ . . . (لـيـديـه/ لـيـکـيـه؟) پيش تاخت. شاه آنجا را بکشت و دارايي‌هاي او را بگرفت. او در آنجا پادگاني براي خود بنيان نهاد. آنگاه شاه و سپاهيانش در آن پادگان بماندند.  سال دهم (546/ 545): شاه در تِـمـا اقامت گزيده بود. اما وليعهد، بلندپايگان و سپاهيان در اَکَـد بودند. شاه براي آيين‌هاي ماه نـيـسـانـو به بابل نيامده بود. نَـبـو به بابل نيامده بود. بِـل از اِسَـگـيلَـه براي همراهي مشايعت‌کنندگان به بيرون نرفته بود. جشن سال نو برگزار نمي‌شد.   اما برابر با سنت‌هاي هميشگي، پيشکشي‌ها براي خدايان بـابـل و بـورسيپا به درون نيايشگاه‌هاي اِسَـگـيـلَـه و اِزيـدَه برده شدند.  در روز بيست و يکم ماه سـيـمـانـو . . . از کشور عيلام به اَکَـد . . . فرماندار اوروک . . .  سال يازدهم (545/ 544): شاه در تِـمـا اقامت گزيده بود. اما وليعهد، بلندپايگان و سپاهيان در اَکَـد بودند. شاه براي آيين‌هاي ماه نـيـسـانـو به بابل نيامده بود. نَـبـو به بابل نيامده بود. بِـل از اِسَـگـيلَـه براي همراهي مشايعت‌کنندگان به بيرون نرفته بود. جشن سال نو برگزار نمي‌شد.   اما برابر با سنت‌هاي هميشگي، پيشکشي‌ها براي خدايان بـابـل و بـورسـيـپـا به درون نيايشگاه‌هاي اِسَـگـيـلَـه و اِزيـدَه برده شدند.  (آسيب‌ديدگي طولاني در متن، رويدادهاي سال‌هاي دوازدهم تا پانزدهم تخريب شده‌اند).  . . . رود دجـلـه. در ماه آدارو (= آرامي: اَدار/ فارسي باستان: وي‌يَـخـنَـه/ اسفند)، پيکر ايـشْـتَـر از اوروک . . . ارتش پارس‌ها هجوم آورد.   سال هفدهم (539/538): نَـبـو از شهر بـورسـيـپـا براي مشايعت‌کنندگان از بِـل برفت . . . شاه به نيايشگاه اِتـورکَـلَـمَّـه در آمد. در نيايشگاه او . . . کشور دريا (؟) به هجوم کوچکي دست زد. بِـل به ميان مشايعت‌کنندگان رفت. آنان جشن سال نو را برابر با سنت‌هاي هميشگي انجام دادند.    در ماه [آبـو؟] لـوگـال مَـردَه (خداي شهر اوروک؟) و ديگر خدايان از شهر مَـرَد، و خدا زَبَـدَه (= زَبَـبَـه، خداي شهر کيش) و ديگر خدايان از شهر کـيـش، خدابانو نـيـنْـلـيـل (همسر مردوک) و ديگر خدايان هـورسَـگـکَـلَـمَـه (؟) از بابل ديدار کردند. تا اينکه در پايان ماه اولـولـو (= آرامي: اِلـول/ فارسي باستان: کـاربـاشـيـا/ شهريور) همه خدايان از بالا و پايين به اَکَـد در آمدند. خدايان شهرهاي بـورسـيـپـا، کـوتـهَـه و سيپار نيامدند. در ماه تَـشـريـتـو (= آرامي: تـيـشـري/ فارسي باستان: بـاگَـيـادَئـيـش/ مهر)، هنگامي که کوروش به سپاه اکَـد در شهر اُپـيـس (شايد در جاي بغداد امروزي) بر کرانه رود دجـلـه حمله کرد؛ مردمان اَکَـد بشوريدند. اما او (نبونيد؟) مردمان شهر را با دستپاچگي را بکشت.  در روز پانزدهم، سيپار بدون جنگ تصرف شد. نَـبـونـيـد بگريخت.  در روز شانزدهم، گَـئـوبَـروَه/ گـوبـريـاس (در متن بابلي: اوگْـبَـرو)، فرماندار گـوتيوم (شهري در کرانه خاوري رود دجله)، همراه با سپاه کوروش بدون جنگ و پيکار به بابل اندر آمد.         سپس نـبـونـيـد به بابل بازگشت و آنگاه او در آنجا بازداشت شد. در پايان ماه، نگاهباني از نيايشگاه اسگيله به سپرهاي گـوتـيـان سپرده شد تا مبادا هيچيک از سپاهيان به درون اسگيله و ديگر بناهاي آن راه بردند. از آن پس، آيين‌ها و مراسم به مانند گذشته برگزار مي‌شوند.  در روز سوم از ماه آرَهـسَـمـنَـه (= آرامي: مِـرهِـشـوان/ فارسي باستان: وَرکَـزَنَـه/ آبان)، کوروش به بابل اندر آمد. به پيش گام‌هاي او، شاخه‌هاي سبز افشانده مي‌شد. او با مردمان شهر، پيمان صلح و آشتي گذارد. کورش به همه مردمان بابل، پيام درود و شادباش فرستاد. گئوبَروَه به فرمانداري بابل برگماشته شد.       از ماه کيسْليمو تا ماه آدارو، همه خدايان اَکَد که نَبونيد آنها را در بابل بي‌قدر کرده بود، به شهرهاي مقدس خودشان بازگردانده شدند.  در شب يازدهم ماه آرَهسَمنَه، گئوبَروَه مرد. در روز . . . ماه آدارو، بانوي شاه (کاساندان) بمرد. از روز بيست و هفتم ماه آدارو تا روز سوم از ماه نيسانو، يک بلندپايه، مراسم اشک‌ريزان را در اَکَد برگزار کرد. همگي مردمان با گيسوان پريشان در آن انباز گشتند.  در روز چهارم، کمبوجيه پسر کوروش، برفت به نيايشگاه [. . .؟ (نيايشگاه اِزيدَه؟)] نَـبـو که . . . گـاو نـر . . . او بدان جايگه برفت و پيشکشي‌هايي را با دست خويش بر پيکر نَبو فراز برد . . . نيزه‌ها و تيردان‌هاي چرمي از . . . (سپس از نزد) نَبو بسوي اِسَگيلَه فرا رفت. او در برابر بِـل و خدا مـاربـيـتـي (؟)، گوسفندي را پيشکش بکرد.

لينک ثابت |یکشنبه 11 آذر1386| موضوع: تاریخ ایران |

ستون 17 تني آپاداناي تخت جمشيد دوباره بر پا مي ايستد

نويسنده : نوید نقی گنجی

لينک ثابت |پنجشنبه 8 آذر1386| موضوع: تاریخ ایران |

وضعیت راهها و جاده ها در دوران پادشاهی هخامنشیان:

نويسنده : نوید نقی گنجی

وضعیت راهها و جاده ها در دوران پادشاهی هخامنشیان: یکسره مبهوت و مسحور گستردگی سرزمین امپراتوری هخامنشی بوده اند . بسیاری از آنها پیرامون نظام ارتباطی در دوران امپراتوری گزارش داده اند و به اظهار نظر پرداخته اند و همگی میان انتظام ارتباطات با قابلیتهای قدرت مرکزی برای مداخله در امور کشورهای تسخیر شده رابطه مستقیم یافته اند.اگر بصورت کلی و بسیار تیتروار بخواهیم به این مهم تظری بیفکنیم بایستی بگوئیم بدستور داریوش کبیر برای آ گاهی و اطلاع وی از جدیدترین رخدادها در سراسر شاهنشاهی جاده های بسیاری ساخته شد و در این جاده ها چاپارخانه های بسیاری پدید آمد که در آنها همیشه اسبهای تازه نفس آماده بودند.پیکهای دولتی با رسیدن به این چاپارخانه ها اسبهای خود را عوض میکردند.و با اسبهای تازه نفس با سرعت به راه خود ادامه میدادند.یا اینکه پیغام یا نامه به چاپار دیگری داده میشد .به همین صورت این کار ادامه میافت تا نامه به مقصد می رسید.بدینگونه میتوان ایرانیان را نخستین بوجود آورندگان نظام پست در دنیا دانست.   راهها و چاپارخانه ها :  الف- راهها :  هرودوت از خوبی راه و اسباب آسایشی که در میهمانخانه ها برای مسافرین مهیا بوده بسیار تمجید کرده و نظم و ترتیب آن را ستوده است لیکن درباره انشعاب های منطقه ای نظام راهداری هخامنشی توصیف هردوت بسیار ناقص است و یا لااقل در گزارشی که داده است افق جغرافیائی او از سمت شرق فقط محدود به شوش و بابل بوده است و ظاهرا هیچ اطلاعی از جاده هائی که به پارس میرسیده اند و به طریق اولی از راههائی که از فلات ایران و آسیای مرکزی عبور میکرده اند نداشته است. بخصوص جای تاسف است که گزارش کتزیاس درباره این مسیرها ناپدید شده و در دسترس ما نیست.لوحه های پرسپولیس از این اعتبار برخوردارند که حتی اگر هنوز مجموعه اطلاعات مضبوط در آنها منتشر نشده است باز هم یک دیدگاه کلی از مرکز امپراتوری به مامیدهند.در این لوحه ها علاوه بر راه ارتباطی شوش به پرسپولیس که به دفعات مورد اشاره قرار گرفته راه باختریش ( 9 یا 10 بار ) هند ( 7 بار ) هرخواتیش و قندهار ( 11بار ) اریه ( 4 بار ) سگارتیه ( 2بار ) ماد ( یک بار ) بابل ( 1 یا 2 بار ) مصر( یک بار ) و سارد ( 3 بار ) تکرار شده اند. به این ترتیب معلوم میشود که سراسر خاک امپراتوری زیر پوشش جاده ها بوده است و با این توصیف مشخص است که جاده شاهی سارد به شوش ( توضیح در مورد این جاده در پائین آمده است ) را باید فقط به منزله جاده ای در میان راهها و جاده های دیگر شمرد. همچنین به یاری مورخین نظامی میتوانیم طول زمان جابجائی ارتش ها را محاسبه کنیم : از بابل تا شوش 22 روز و از شوش تا پارس حدود 30 روز و از شوش به هگمتانه از  طریق جاده شاهی که از بابل میگذرد 40 روز و همین راه از طریق مستقیم از ارتفاعات لرستان 9 روز و از هگمتانه به پارسه ( پرسپولیس ) 20 روز و... فاصله بوده است.به این ترتیب با استفاده از اطلاعات مضبوط در متون هرودوت و گزنفون و با افزودن اطلاعات مندرج در متون مولفان نظامی کلاسیک و عصر هلنی در مجموع میتوان شبکه راههای هخامنشی را با توجه به ایتکه منابع نظامی به جاده ها فقط از زاویه امکانات رساندن آذوقه و مهمات نظر می اندازند در ذهن مجسم کرد.   جاده شاهی :  هردوت بشرح جزئیات (( درباره که از دریا تا شاه ادامه میابد )) یعنی جاده ای که شهر سارد را به شوش می پیوندد میپردازد و می نویسد که این جاده (( از کشورهای پرجمعیت و مطمئن عبور میکند.)) هرودوت برای هر منطقه تعداد پرسنگ ها ( که یک مقیاس مسافت پارسی و معادل 4/5 کیلومتر است ) تعداد مسافرخانه ها و سرپناه هائی را که در هر منزل و ایستگاه مستقر بوده است دا معین میکند و رودخانه ها و پست های مراقبت را که بصورت منظم در طول مسیر واقع اند را بر میشمارد و این همان جاده ایست که عموما به (( جاده شاهی )) معروف شده است و 2400 کیلومتر طول داشته است. راههای پایتخت ها : مشاهده می شود که تمام پایتخت های امپراتوری ( پاسارگاد- پارسه- شوش- بابل- هگمتانه ) از طریق جاده های بزرگ از چهار طرف به یکدیگر متصل بوده اند. که شناخته ترین جاده ها در این شبکه جاده پارسه به شوش است.در فاصله میان شوش و هگمتانه جاده شاهی از کنار زاگرس مرکزی ( لرستان ) عبور میکرده است . زیرا جاده مستقیم که از سرزمین (( کوسی ین )) ها عبور می کرده است بنا به نوشته دیودور جاده ای (( ناهموار- تنگ و بد )) بوده است.بنابراین جاده بزرگ مسیری درازتر از طریق دشت بابل در پیش میگرفته و به سمت شرق منحرف تا از آنجا از طریق بیستون به فلات ایران بپیوندد. جاده دیگری از هگمتانه از طریق (( گاربه )) یا اصفهان امروز به سرزمین پارس و از آنجا در بوشهر به خلیج فارس متصل می شده است.از سوی دیگر تنوع ممالکی که در الواح از آنها اسمی به میان آمده است نشان می دهد که پایتخت های امپراتوری از طریق راهها به مجموعه ولایات متصل بوده اند. در شمال جاده بسیار قدیمی خراسان هگمتانه را از طریق راگه ( ری ) و دروازه های کسپی ین- هرکانی و پارتیه به باختر ( بلخ ) پیوند میداده است.در جنوب از مبدا پارس جاده ای به هرخواتیش ( قندهار ) و گنداره ( منطقه کابل ) می رفته است و از انجا راههای دیگری به باختر و دره سند در هندوستان می پیوسته اند. جاده شمال و جاده جنوب بوسیله یک جاده عرضی به یکدیگر متصل میشدند و این جاده کورش آن را طی کرد از طریق اریه ( هرات ) به زرنگه ( حوضه هیرمند ) و قندهار می پیوست.در مسیر مدیترانه دو مسیر اصلی را می شناسیم که از شوش تا اربل ( ساحل چپ دجله ) یکی بوده اند.و از اربل جاده شاهی هردوت از طریق دجله علیا و فرات علیا ارمنستان- کاپادوکیه- هلیس- فریگیه بزرگ و دره مئاندر به سارد می پیوسته است.از رابل مسیر دیگری بسوی دمشق و مصر می رفت که وجود آن در یک سند آرامی مشخص شده است. در میان منازل و مراحل این جاده شهرهای مشهوری مانند اربل و دمشق قرار داشته است.راه دیگر که نیز اهمیت داشت یک راه دریائی بود که ممالک شرقی ایران را به ممالک غربی آن اتصال میداد. توضیح اینکه راه ایران به مصر قبل از زمان داریوش کبیر چنین بود که از دجله و فرات گذشته و به سوریه میرفتند و از این جا در صور یا صیدا به کشتی نشسته به مصر در می آمدند یا از راه فلسطین و برزخ سوئز بوادی نیل میرسیده اند.داریوش کبیر دریای مغرب را به دریای احمر توسط یکی از شعب نیل اتصال داد و از این زمان کشتیها از دریای الجزائر و دریای مغرب به دریای احمر رفته و از باب المندب گذشته به دریای عمان وارد می شده اند. بدین صورت روابط مستقیم دریائی بین ممالک دریای مغرب با پارس و خوزستان و سایر جاهای ایران برقرار گشت که بعدها به این وادی یا کانال که داریوش کبیر هخامنشی دستور ساختن انرا داد نام سوئز نهادند. ب- احداث و نگهداری جاده ها : دولت هخامنشی علاوه بر اینکه اهمیت زیاد براهها میداد اولین بار چاپارخانه هائی تاسیس کرد. هرودوت گوید که واحد مقیاسها پرسنگ است و به مسافت هر چهار پرسنگ منزلی تهیه شده موسوم به ایستگاه.در این منازل میهمانخانه های خوب بنا و دائر گردیده است. در سرحد ایالات و نیز در آنجائی که ایالت بابل بکویر منتهی میشود قلعه هائی ساخته اند که ساخلو دارد.در منازل اسبهای تندرو تدارک دیده شده است. به این ترتیب که چابک سوارها نوشته های دولتی را از مرکز تا نزدیکترین چاپارخانه برده به چاپاری که حاضر است میرساند و او فورا حرکت کرده تا به چاپارخانه دوم برسد و باز تسلیم چاپار بعدی میکند بدین منوال شب و روز چاپارها در حرکتند و اوامر مرکز را به ایالات میرسانند. راجع بسرعت حرکت چاپارها هردوت گوید که نمیتوان تصور کرد جنبنده ای بر روی زمین به اندازه چاپارهای پارسی سریعتر حرکت کند.هرودوت چاپارهای دولتی را (( آگ گاروی)) مینماید . معنی آن معلوم نیست بعضی نویسندگان جدید عقیده دارند که این لفظ سامی است و بروم رفته و (( آن گاریه )) شده است. گزنفون تاسیس چاپارخانه ها را به کورش بزرگ نسبت داده و گوید که برای تعیین مسافت چاپارخانه ها از یکدیگر تجربه کرده اند که اسب در روز چقدر میتواند راه برود بی آنکه خسته شود و آنرا میزان قرار داده اند. وقتی می خواستند خبری بسیار زود به مقصد برسد آتش روی بلندیها روشن میکردند. چنانکه هردوت گفته چون مردونیه آتن را گرفت با آتش از راه جزائر سیکلاد شاه خشایارشا را که در سارد بود آگاه کرد.

لينک ثابت |پنجشنبه 8 آذر1386| موضوع: تاریخ ایران |

نیمی از تاریخ ایران بزرگ

نويسنده : نوید نقی گنجی

تاريخ ايران‌زمين از دورترين دوران تا سال 628 ميلادي         دراين بخش، تاريخ ايران را از روزگاران بسيار دور مورد مطالعه قرار خواهيم داد. خواهيم ديد كه قوم ايراني چگونه برصحنه‌ي جعرافيا و تاريخ ظاهر شد. زرتشت و دين ايراني را، از چشم‌انداز تاريخي و نيز با مطالعه در گاتاي زرتشت، از نظر خواهيم گذراند. تمدنهاي ماقبل مادها در ايران را مطالعه خواهيم كرد. تشكيل پادشاهي ماد را خواهيم ديد. سپس نظاره گر شكوه تمدن ايراني درزمان شاهنشاهي هخامنشي خواهيم بود. به تماشاي برافتادن شاهنشاهي هخامنشي توسط اسكندر مقدوني خواهيم نشست و نظاره‌گر تشكيل دولت سلوكي در ايران خواهيم بود. احياي شاهنشاهي ايران توسط پارتيان را مطالعه خواهيم كرد وشوكت ايران در زمان آنها را خواهيم ديد. نقش مثبت و سازنده‌ي تمدن ايراني در خاورميانه باستان را تماشاگر خواهيم بود. سپس مطالعاتمان را با برافتادن شاهنشاهي پارتيان به دست اردشير بابكان دنبال خواهيم كرد و شكوه ايران در دوران ساساني را خواهيم ديد. اين مطالعات را تا پايان شاهشاهي خسروپرويز ادامه خواهيم داد. ضمن اين مباحث، به ظهور مزدك و ماني و اثر آنها برتمدن و فرهنگ ايراني نيز خواهيم پرداخت.                           فروپاشي شاهنشاهي ساساني و فتوحات عرب در ايران         در اين بخش كه با روي كار آمدن يزدگرد سوم آغاز خواهد شد، نظاره‌گر  فروپاشي شاهنشاهي ايران خواهيم بود. خواهيم ديد كه چگونه قبايل عربستان در نيمه‌هاي سال 12 هجري به صدد خزشي همه‌جانبه به بيرون از مرزهاي عربستان خواهند افتاد و تا سال 13 هجري درميان آشوبهائي كه ايران و دولت و ارتش ايران را فراگرفته است سرزمين حيره را از دامن عراق جدا خواهند كرد. سپس شكست ارتش يزدگرد سوم به فرماندهي رستم فرخزاد در جنگ معروف قادسيه را خواهيم ديد. آنگاه نظاره‌گر سقوط پايتخت ساساني، عراق، خوزستان و به دنبال آن مناطق غربي و مركزي ايران خواهيم بود و رخدادهاي مربوط به فتوحات عرب و فروپاشي نهائي ايران و برافتادن شاهنشاهي را دنبال خواهيم كرد، و وقايع را تا سال 99 كه فتوحات عرب در ايران به نهايت خويش ميرسد پي خواهيم گرفت.                           جنبش‌هاي ضد فئودالي روستائيان ايران در اوائل خلافت عباسي          در اين بخش چند جنبش ضد فئودالي روستائي در ايران كه در نيمه‌ي دوم قرن دوم و دودهه‌ي نخست قرن سوم هجري به راه افتاد را مورد مطالعه قرار خواهيم داد: سپيدجامگان پيرو المقنع خراساني در سغد، روستائيان ايراني پيرو مذهب مساوات‌گراي خوارج در سيستان و خراسان به رهبري حمزه آذرك سيستاني، سرخ‌جامگان درست‌دينِ مزدكيِ آذربايجان و همدان به رهبري بابك خرم‌دين آذربايجاني، و نهضت استقلال‌طلبانه‌ي روستائيان گيلان و مازندران به رهبري مازيار طبرستاني.                           فرزندان سبكتگين، زمينه‌سازان حاكميت ترك در ايران         در اين بخش، رخدادهائي كه به برافتادن پادشاهي ساماني‌ها انجاميد را ازنظر خواهيم گذراند، شاهد افتادن خراسان و بخشهائي از ايران به دست محمود سبكتگين خواهيم بود. جهاد محمود سبكتگين در هندوستان را از نظر خواهيم گذراند. شاهد جنايات محمود و مسعود غزنوي در ايران و نابودسازي كتابخانه‌ها و مراكز فرهنگي و اعدام فرزندانگان ايراني به دست او خواهيم بود. رواج همجنس‌بازي و غلام‌بارگي در دربار غزنوي را نظاره خواهيم كرد. بي‌لياقتي مسعود غزنوي در كشورداري را خواهيم ديد كه سرانجام تركان سلجوقي را تشويق ميكند كه ايران را از دست او بگيرند و او را به هندوستان بگريزانند.                             نقش شاه اسماعيل صفوي درتاريخ ايران         در اين بخش كه با نگاهي گذرا به تصوف قرنهاي هشتم و نهم هجري آغاز خواهيم كرد، شيخ صفي الدين اردبيلي و فرزندانش و نقش آنها در خانقاهداري را خواهيم شناخت. نگاهي گذرا به برآمدن عثماني‌ها و تشكيل دولت عثماني خواهيم داشت. نقش صوفي‌ها در آناتولي را با نگاهي گذرا مورد مطالعه قرار خواهيم داد و ضمن آن به پيدايش صوفيان بكتاشي در خاك اناتوري و گسترش آن در ميان تاتارهاي آناتولي نظري خواهيم افكند. آنگاه خواهيم ديد كه چگونه يكي از نوادگان شيخ صفي الدين اردبيلي به آناتولي تبعيد ميشود و با تاتارهاي بكتاشي مذهب درتماس شده رهبري آنها را برعهده ميگيرد و چند سال بعد با عقايد و افكار نويني به ايران برميگردد. سپس وقايع را تا روي كار آمدن شاه اسماعيل صفوي دنبال خواهيم كرد، شاهد تحريكات قزلباشان بكتاشي صفوي در آناتولي خواهيم بود كه به لشكركشي سلطان سليم عثماني به خاك ايران و جنگ چالديران خواهد انجاميد و بخشي از غرب ايران به تصرف عثماني‌ها درخواهد آمد. آنگاه وقايع را تا پايان عمر شاه اسماعيل صفوي دنبال خواهيم كرد و خواهيم ديد كه روي كار آمدن قزلباشان صفوي چه لطمه‌هاي بزرگي به تاريخ و فرهنگ و تمدن ايران زده است. مطالب اين بخش شايد براي بسياري از خوانندگان اين كتاب تازگي داشته باشد.                           بسترهاي تاريخي اسلامهاي متعارض در جامعه‌ي قبايلي عربستان  و زمينه‌هاي پيدايش مذاهب شيعه، سني، خوارج و معتزله          در اين نوشتار به چگونگي پيدايش سه مذهب بزرگ شيعه و سني و خوارج توسط عربهاي جهادگر از سه دسته‌بندي بزرگ قبايلي رقيب در عربستان و در پرتو باورهاي سنتي قبايلي خودشان پس از فتوحات اسلامي سخن رفته، و اشاره‌ئي هم به مكتب معتزله شده كه توسط ايراني‌هاي مسلمان‌شده پرداخته شد و همچنين اشاره‌ئي به اسلام پنجمي رفته كه اسلام پيرپرست و گنبدپرست تركي است                           داستان ترور خليفه‌ی دوم عمر ابن خطاب به دست ايرانيان اسيرشده‌ی مدينه                           سابقه‌ي تاريخي اسكان قبايل و عشاير عرب در خوزستان                          بازخوانی انديشه‌ی اعتزالی داستان تقابل تاريخی نوانديشی دينی و اسلام سنتی         چه‌گونگی شكل‌گيری مكتب معتزله توسط نسلهای دوم و سوم ايرانی‌های مسلمان‌شده بررسی تلاشهای فكری ايراني‌های مسلمان‌شده برای ارائه‌ی قرائت نوينی از اسلام كه با نيازهای تمدنی بشر سازگار باشد واشكافِ روياروئی تاريخی تحجر با خردگرائی و نوانديشی دينی در اسلام  بررسی سهم معتزله در گسترش آزادانديشی و نوانديشی دينی چه‌گونگی پيدايش مكتب اشعری و سلطه‌ يافتنش بر انديشه‌ی اسلامی تا امروز تلاشی برای شناختِ ريشه‌های تاريخی نوانديشی دينی كه اكنون در ايران جريان دارد          s                 متون كلاسيك تاريخ ايران به زبان فارسی         كتابهاي تاريخ بيهقي، تاريخ بخارا، تاريخ طبرستان، تايخ گزيده بخش حسن صباح، فارسنامه ابن بلخی ـ متن كامل كتاب         L

لينک ثابت |چهارشنبه 14 شهریور1386| موضوع: تاریخ ایران |

بزگترین دژ اجری ایران

نويسنده : نوید نقی گنجی

بزرگترين دژ آجري ايران   در فاصله 20 کیلومتری جنوب غربی فومن در قسمتی از ارتفاعات پوشیده از درخت های سرسبز قلعه رودخان بزرگ ترین دژ آجری کشور قرار دارد، مدت‌ها مرکز فرمانروایان گیلان بوده است. مساحت قلعه در حدود 50 هزار متر مربع و در ارتفاع 600 متری در بلندترین نقطه کوه واقع شده است. 65 برج و بارو و ديواري به طول 1500 متر دارد. رطوبت بيش از حد هوا باعث رويش گياه در لابه‌لاي ديوارهاي قلعه و پوسيدگي آنها شده، اما با اين حال در مقايسه با قلعه‌هاي ديگر، رودخان سالم مانده است. برخی بنیاد قلعه را به دوره ساسان یان یعنی قبل از اسلام نسبت داده‌اند. قلعه در زمان حکومت سلجوقیان تجدید بنا شده است و از پایگاه‌های مبارزاتی اسماعیلیان بوده است. برای رسیدن به این قلعه بعد از عبور از شهر فومن و گذشتن از روستاهای گشت، کردمحله، سیاه کش، شمس تالان، گوراب پس، هولس کام، سیدآباد و قلعه رودخان به روستای حیدرآلات می‌رسیم که از این روستا تا خود قلعه حدود 5 کیلومتر فاصله است که شامل مسیری زیبا همراه با رودخانه‌ای کوچک می‌باشد.

لينک ثابت |دوشنبه 5 شهریور1386| موضوع: تاریخ ایران |

گفتاری در مورد وضعیت راهها و جاده ها در دوران پادشاهی هخامنشیان:

نويسنده : نوید نقی گنجی

گفتاری در مورد وضعیت راهها و جاده ها در دوران پادشاهی هخامنشیان:  مقدمه: مولفان قدیم یکسره مبهوت و مسحور گستردگی سرزمین امپراتوری هخامنشی بوده اند . بسیاری از آنها پیرامون نظام ارتباطی در دوران امپراتوری گزارش داده اند و به اظهار نظر پرداخته اند و همگی میان انتظام ارتباطات با قابلیتهای قدرت مرکزی برای مداخله در امور کشورهای تسخیر شده رابطه مستقیم یافته اند.اگر بصورت کلی و بسیار تیتروار بخواهیم به این مهم تظری بیفکنیم بایستی بگوئیم بدستور داریوش کبیر برای آ گاهی و اطلاع وی از جدیدترین رخدادها در سراسر شاهنشاهی جاده های بسیاری ساخته شد و در این جاده ها چاپارخانه های بسیاری پدید آمد که در آنها همیشه اسبهای تازه نفس آماده بودند.پیکهای دولتی با رسیدن به این چاپارخانه ها اسبهای خود را عوض میکردند.و با اسبهای تازه نفس با سرعت به راه خود ادامه میدادند.یا اینکه پیغام یا نامه به چاپار دیگری داده میشد .به همین صورت این کار ادامه میافت تا نامه به مقصد می رسید.بدینگونه میتوان ایرانیان را نخستین بوجود آورندگان نظام پست در دنیا دانست.   راهها و چاپارخانه ها :  الف- راهها :  هرودوت از خوبی راه و اسباب آسایشی که در میهمانخانه ها برای مسافرین مهیا بوده بسیار تمجید کرده و نظم و ترتیب آن را ستوده است لیکن درباره انشعاب های منطقه ای نظام راهداری هخامنشی توصیف هردوت بسیار ناقص است و یا لااقل در گزارشی که داده است افق جغرافیائی او از سمت شرق فقط محدود به شوش و بابل بوده است و ظاهرا هیچ اطلاعی از جاده هائی که به پارس میرسیده اند و به طریق اولی از راههائی که از فلات ایران و آسیای مرکزی عبور میکرده اند نداشته است. بخصوص جای تاسف است که گزارش کتزیاس درباره این مسیرها ناپدید شده و در دسترس ما نیست.لوحه های پرسپولیس از این اعتبار برخوردارند که حتی اگر هنوز مجموعه اطلاعات مضبوط در آنها منتشر نشده است باز هم یک دیدگاه کلی از مرکز امپراتوری به مامیدهند.در این لوحه ها علاوه بر راه ارتباطی شوش به پرسپولیس که به دفعات مورد اشاره قرار گرفته راه باختریش ( 9 یا 10 بار ) هند ( 7 بار ) هرخواتیش و قندهار ( 11بار ) اریه ( 4 بار ) سگارتیه ( 2بار ) ماد ( یک بار ) بابل ( 1 یا 2 بار ) مصر( یک بار ) و سارد ( 3 بار ) تکرار شده اند. به این ترتیب معلوم میشود که سراسر خاک امپراتوری زیر پوشش جاده ها بوده است و با این توصیف مشخص است که جاده شاهی سارد به شوش ( توضیح در مورد این جاده در پائین آمده است ) را باید فقط به منزله جاده ای در میان راهها و جاده های دیگر شمرد. همچنین به یاری مورخین نظامی میتوانیم طول زمان جابجائی ارتش ها را محاسبه کنیم : از بابل تا شوش 22 روز و از شوش تا پارس حدود 30 روز و از شوش به هگمتانه از  طریق جاده شاهی که از بابل میگذرد 40 روز و همین راه از طریق مستقیم از ارتفاعات لرستان 9 روز و از هگمتانه به پارسه ( پرسپولیس ) 20 روز و... فاصله بوده است.به این ترتیب با استفاده از اطلاعات مضبوط در متون هرودوت و گزنفون و با افزودن اطلاعات مندرج در متون مولفان نظامی کلاسیک و عصر هلنی در مجموع میتوان شبکه راههای هخامنشی را با توجه به ایتکه منابع نظامی به جاده ها فقط از زاویه امکانات رساندن آذوقه و مهمات نظر می اندازند در ذهن مجسم کرد.   جاده شاهی :  هردوت بشرح جزئیات (( درباره که از دریا تا شاه ادامه میابد )) یعنی جاده ای که شهر سارد را به شوش می پیوندد میپردازد و می نویسد که این جاده (( از کشورهای پرجمعیت و مطمئن عبور میکند.)) هرودوت برای هر منطقه تعداد پرسنگ ها ( که یک مقیاس مسافت پارسی و معادل 4/5 کیلومتر است ) تعداد مسافرخانه ها و سرپناه هائی را که در هر منزل و ایستگاه مستقر بوده است دا معین میکند و رودخانه ها و پست های مراقبت را که بصورت منظم در طول مسیر واقع اند را بر میشمارد و این همان جاده ایست که عموما به (( جاده شاهی )) معروف شده است و 2400 کیلومتر طول داشته است. راههای پایتخت ها : مشاهده می شود که تمام پایتخت های امپراتوری ( پاسارگاد- پارسه- شوش- بابل- هگمتانه ) از طریق جاده های بزرگ از چهار طرف به یکدیگر متصل بوده اند. که شناخته ترین جاده ها در این شبکه جاده پارسه به شوش است.در فاصله میان شوش و هگمتانه جاده شاهی از کنار زاگرس مرکزی ( لرستان ) عبور میکرده است . زیرا جاده مستقیم که از سرزمین (( کوسی ین )) ها عبور می کرده است بنا به نوشته دیودور جاده ای (( ناهموار- تنگ و بد )) بوده است.بنابراین جاده بزرگ مسیری درازتر از طریق دشت بابل در پیش میگرفته و به سمت شرق منحرف تا از آنجا از طریق بیستون به فلات ایران بپیوندد. جاده دیگری از هگمتانه از طریق (( گاربه )) یا اصفهان امروز به سرزمین پارس و از آنجا در بوشهر به خلیج فارس متصل می شده است.از سوی دیگر تنوع ممالکی که در الواح از آنها اسمی به میان آمده است نشان می دهد که پایتخت های امپراتوری از طریق راهها به مجموعه ولایات متصل بوده اند. در شمال جاده بسیار قدیمی خراسان هگمتانه را از طریق راگه ( ری ) و دروازه های کسپی ین- هرکانی و پارتیه به باختر ( بلخ ) پیوند میداده است.در جنوب از مبدا پارس جاده ای به هرخواتیش ( قندهار ) و گنداره ( منطقه کابل ) می رفته است و از انجا راههای دیگری به باختر و دره سند در هندوستان می پیوسته اند. جاده شمال و جاده جنوب بوسیله یک جاده عرضی به یکدیگر متصل میشدند و این جاده کورش آن را طی کرد از طریق اریه ( هرات ) به زرنگه ( حوضه هیرمند ) و قندهار می پیوست.در مسیر مدیترانه دو مسیر اصلی را می شناسیم که از شوش تا اربل ( ساحل چپ دجله ) یکی بوده اند.و از اربل جاده شاهی هردوت از طریق دجله علیا و فرات علیا ارمنستان- کاپادوکیه- هلیس- فریگیه بزرگ و دره مئاندر به سارد می پیوسته است.از رابل مسیر دیگری بسوی دمشق و مصر می رفت که وجود آن در یک سند آرامی مشخص شده است. در میان منازل و مراحل این جاده شهرهای مشهوری مانند اربل و دمشق قرار داشته است.راه دیگر که نیز اهمیت داشت یک راه دریائی بود که ممالک شرقی ایران را به ممالک غربی آن اتصال میداد. توضیح اینکه راه ایران به مصر قبل از زمان داریوش کبیر چنین بود که از دجله و فرات گذشته و به سوریه میرفتند و از این جا در صور یا صیدا به کشتی نشسته به مصر در می آمدند یا از راه فلسطین و برزخ سوئز بوادی نیل میرسیده اند.داریوش کبیر دریای مغرب را به دریای احمر توسط یکی از شعب نیل اتصال داد و از این زمان کشتیها از دریای الجزائر و دریای مغرب به دریای احمر رفته و از باب المندب گذشته به دریای عمان وارد می شده اند. بدین صورت روابط مستقیم دریائی بین ممالک دریای مغرب با پارس و خوزستان و سایر جاهای ایران برقرار گشت که بعدها به این وادی یا کانال که داریوش کبیر هخامنشی دستور ساختن انرا داد نام سوئز نهادند. ب- احداث و نگهداری جاده ها : دولت هخامنشی علاوه بر اینکه اهمیت زیاد براهها میداد اولین بار چاپارخانه هائی تاسیس کرد. هرودوت گوید که واحد مقیاسها پرسنگ است و به مسافت هر چهار پرسنگ منزلی تهیه شده موسوم به ایستگاه.در این منازل میهمانخانه های خوب بنا و دائر گردیده است. در سرحد ایالات و نیز در آنجائی که ایالت بابل بکویر منتهی میشود قلعه هائی ساخته اند که ساخلو دارد.در منازل اسبهای تندرو تدارک دیده شده است. به این ترتیب که چابک سوارها نوشته های دولتی را از مرکز تا نزدیکترین چاپارخانه برده به چاپاری که حاضر است میرساند و او فورا حرکت کرده تا به چاپارخانه دوم برسد و باز تسلیم چاپار بعدی میکند بدین منوال شب و روز چاپارها در حرکتند و اوامر مرکز را به ایالات میرسانند. راجع بسرعت حرکت چاپارها هردوت گوید که نمیتوان تصور کرد جنبنده ای بر روی زمین به اندازه چاپارهای پارسی سریعتر حرکت کند.هرودوت چاپارهای دولتی را (( آگ گاروی)) مینماید . معنی آن معلوم نیست بعضی نویسندگان جدید عقیده دارند که این لفظ سامی است و بروم رفته و (( آن گاریه )) شده است. گزنفون تاسیس چاپارخانه ها را به کورش بزرگ نسبت داده و گوید که برای تعیین مسافت چاپارخانه ها از یکدیگر تجربه کرده اند که اسب در روز چقدر میتواند راه برود بی آنکه خسته شود و آنرا میزان قرار داده اند. وقتی می خواستند خبری بسیار زود به مقصد برسد آتش روی بلندیها روشن میکردند. چنانکه هردوت گفته چون مردونیه آتن را گرفت با آتش از راه جزائر سیکلاد شاه خشایارشا را که در سارد بود آگاه کرد.   گفتار آخر :  اگر به وضعیت شاهنشاهی هخامنشی فقط از منظر موضوع این نوشته بتگریم به بزرگی شاهان هخامنشی و پارسیان باستان که اجداد ما هستند پی میبریم و به این نتیجه میرسیم که ما بایستی پیوسته از اینکه ایرانی هستیم به خود افتخار کنیم. بدیهی است که در یک مفاله چند سطری نمیتوان از تمامی ابعاد به موضوع اشاره شده پرداخت بلکه توضیحی اجمالی در این رابطه میتواند مشوقی باشد تا دوستان جوان ما بیشتر در مورد گذشته خود مطالعه و تحقیق داشته باشند . در آخر به گفته ای از داریوش کبیر بزرگترین پادشاه مشرق زمین در تمام اعصار اشاره ای داریم که همیشه از مردمش میخواست به هر طریق ممکن در آبادی ایران زمین بکوشند و انرا از دشمنان پاس بدارند : ای مرد آنچه را اهورامزدا فرمان داده بجای آر دروغ مگوی گناه مکن.

لينک ثابت |یکشنبه 4 شهریور1386| موضوع: تاریخ ایران |

تمام تاریخچه ی پرچم ایران

نويسنده : نوید نقی گنجی

پرچم ايران قبل از سال 1357     تاريخچه تکامل پرچم ايران پيشينه نخستين تصوير بر روي پرچم ايران بعد از اسلام افزوده شدن نقش خورشيد بر پشت شير پرچم در دوران صفويان پرچم در عهد نادرشاه افشار دوره قاجارها پرچم چهارگوشه اميرکبير و پرچم ايران انقلاب مشروطيت و پرچم ايران پرچم بعد از انقلاب پيشينه نخستين اشاره در تاريخ اساطير ايران به وجود پرچم، به قيام کاوه آهنگر عليه ظلم و ستم آژي دهاک(ضحاک) بر ميگردد. در آن هنگام کاوه براي آن که مردم را عليه ضحاک بشوراند، پيش بند چرمي خود را بر سر چوبي کرد و آن را بالا گرفت تا مردم گرد او جمع شدند. سپس کاخ فرمانرواي خونخوار را در هم کوبيد و فريدون را بر تخت شاهي نشانيد. فريدون نيز پس از آنکه فرمان داد تا پاره چرم پيش بند کاوه را با ديباهاي زرد و سرخ و بنفش آراستند و دُر و گوهر به آن افزودند، آن را درفش شاهي خواند و بدين سان " درفش کاويان " پديد آمد. نخستين رنگهاي پرچم ايران زرد و سرخ و بنفش بود، بدون آنکه نشانه اي ويژه بر روي آن وجود داشته باشد. درفش کاويان صرفاً افسانه نبوده و به استناد تاريخ تا پيش از حمله اعراب به ايران،  بويژه در زمان ساسانيان و هخامنشيان پرچم ملي و نظامي ايران را درفش کاويان مي گفتند، هر چند اين درفش کاوياني اساطيري نبوده است. محمدبن جرير طبري در کتاب تاريخ خود به نام الامم و الملوک مينويسد: درفش کاويان از پوست پلنگ درست شده، به درازاي دوازده ارش که اگر هر ارش را که فاصله بين نوک انگشتان دست تا بندگاه آرنج است 60 سانتي متر به حساب آوريم، تقريباٌ پنج متر عرض و هفت متر طول ميشود. ابولحسن مسعودي در مروج اهب نيز به همين موضوع اشاره ميکند. به روايت اکثر کتب تاريخي، درفش کاويان زمان ساسانيان از پوست شير يا پلنگ ساخته شده بود، بدون آنکه نقش جانوري بر روي آن باشد. هر پادشاهي که به قدرت مي رسيد تعدادي جواهر بر آن مي افزود. به هنگام حملهٌ اعراب به ايران، در جنگي که در اطراف شهر نهاوند در گرفت درفش کاويان به دست آنان افتاد و چون آن را همراه با فرش مشهور " بهارستان " نزد عمربن خطاب خليفه مسلمانان، بردند وي از بسياري گوهرها، دُرها و جواهراتي که به درفش آويخته شده بود دچار شگفتي شد و به نوشته فضل الله حسيني قزويني در کتاب المعجم مينويسد: " امير المومنين سپس بفرمود تا آن گوهرها را برداشتند و آن پوست را سوزانيدند ". با فتح ايران به دست اعراب - مسلمان، ايرانيان تا دويست سال هيچ درفش يا پرچمي نداشتند و تنها دو تن از قهرمانان ملي ايران زمين، يعني ابومسلم خراساني و بابک خرم دين داراي پرچم بودند.  ابومسلم پرچمي يکسره سياه رنگ داشت و بابک سرخ رنگ به همين روي  بود که طرفداران اين دو را سياه جامگان و سرخ جامگان مي خواندند. از آنجائي که علماي اسلام تصويرپردازي و نگارگري را حرام ميدانستند تا سالهاي مديد هيچ نقش و نگاري از جانداران بر روي درفش ها تصوير نمي شد. نخستين تصوير بر روي پرچم ايران در سال 355 خورشيدي ( 976 ميلادي ) که غزنويان، با شکست دادن سامانيان، زمام امور را در دست گرفتند، سلطان محمود غزنوي براي نخستين بار دستور داد نقش يک ماه را بر روي پرچم خود که رنگ زمينه آن يکسره سياه بود زردوزي کنند. سپس در سال 410 خورشيدي ( 1031 ميلادي ) سلطان مسعود غزنوي به انگيزه دلبستگي به شکار شير دستور داد نقش و نگار يک شير جايگزين ماه شود و از آن پس هيچگاه تصوير شير از روي پرچم ملي ايران برداشته نشد تا انقلاب ايران در سال (1979 ميلادي). افزوده شدن نقش خورشيد بر پشت شير در زمان خوارزمشاهيان يا سلجوقيان سکه هائي زده شد که بر روي آن نقش خورشيد بر پشت آمده بود، رسمي که به سرعت در مورد پرچمها نيز رعايت گرديد.  در مورد علت استفاده از خورشيد دو ديدگاه وجود دارد، يکي اينکه چون شير گذشته از نماد دلاوري و قدرت، نشانه ماه مرداد ( اسد ) هم بوده و خورشيد در ماه مرداد در اوج بلندي و گرماي خود است، به اين ترتيب همبستگي ميان خانه شير ( برج اسد ) با ميانهٌ تابستان نشان داده مي شود.  نظريه ديگر بر تاًثير آئين مهرپرستي و ميترائيسم در ايران دلالت دارد و حکايت از آن دارد که به دليل تقدس خورشيد در اين آئين، ايرانيان کهن ترجيح دادند خورشيد بر روي سکه ها و پرچم بر پشت شير قرار گيرد. پرچم در دوران صفويان در ميان شاهان سلسله صفويان که حدود 230 سال بر ايران حاکم بودند تنها شاه اسماعيل اول و شاه طهماسب اول بر روي پرچم خود نقش شير و خورشيد نداشتند. پرچم شاه اسماعيل يکسره سبز رنگ بود و بر بالاي آن تصوير ماه قرار داشت. شاه طهماسب نيز چون خود زادهً  ماه فروردين ( برج حمل ) بود دستور داد به جاي شير و خورشيد تصوير گوسفند ( نماد برج حمل ) را هم بر روي پرچمها و هم بر سکه ها ترسيم کنند.  پرچم ايران در بقيهً دوران حاکميت صفويان سبز رنگ بود و شير و خورشيد را بر روي آن زردوزي مي کردند. البته موقعيت و طرز قرارگرفتن شير در همهً اين پرچمها يکسان نبوده، شير گه  نشسته بوده، گاه نيمرخ و گاه رو به سوي بيننده.  در بعضي موارد هم خورشيد از شير جدا بوده و گاه چسبيده به آن.   به استناد سياحت نامهً ژان شاردن جهانگرد فرانسوي استفاده او بيرق هاي نوک تيز و باريک که بر روي آن آيه اي از قرآن و تصوير شمشير دوسر علي يا شير خورشيد بوده، در دوران صفويان رسم بوده است. به نظر مي آيد که پرچم ايران تا زمان قاجارها، مانند پرچم اعراب، سه گوشه بوده نه چهارگوش. پرچم در عهد نادرشاه افشار نادر که مردي خود ساخته بود توانست با کوششي عظيم ايران را از حکومت ملوک الطوايفي رها ساخته، بار ديگر يکپارچه و متحد کند. سپاه او از سوي جنوب تا دهلي، از شمال تا خوارزم و سمرقند و بخارا، و از غرب تا موصل و کرکوک و بغداد و از شرق تا مرز چين پيش روي کرد. در همين دوره بود که تغييراتي در خور در پرچم ملي و نظامي ايران بوجود آمد.  درفش شاهي يا بيرق سلطنتي در دوران نادرشاه از ابريشم سرخ و زرد ساخته مي شد و بر روي آن تصوير شير و خورشيد هم وجود داشت اما درفش ملي ايرانيان در اين زمان سه رنگ سبز و سفيد و سرخ با شيري در حالت نيمرخ و در حال راه رفتن داشته که خورشيدي نيمه بر آمده بر پشت آن بود و در درون دايره خورشيد نوشته بود:  " المک الله " سپاهيان نادر در تصويري که از جنگ وي با محمد گورکاني، پادشاه هند، کشيده شده، بيرقي سه گوش با رنگ سفيد در دست دارند که در گوشهً بالائي آن نواري سبز رنگ و در قسمت پائيتي آن نواري سرخ دوخته شده است. شيري با دم برافراشته به صورت نيمرخ در حال راه رفتن است و درون دايره  خورشيد آن بازهم " المک الله " آمده است. بر اين اساس ميتوان گفت پرچم سه رنگ عهد نادر مادر پرچم سه رنگ فعلي ايران است. زيرا در اين زمان بود که براي نخستين بار اين سه رنگ بر روي پرچم هاي نظامي و ملي آمد، هر چند هنوز پرچمها سه گوشه بودند. دورهً قاجارها، پرچم چهار گوشه در دوران آغامحمدخان قاجار، سر سلسلهً قاجاريان، چند تغيير اساسي در شکل و رنگ پرچم داده شد، يکي اين که شکل آن براي نخستين بار از سه گوشه به چهارگوشه تغيير يافت و دوم اين که آغامحمدخان به دليل دشمني که با نادر داشت سه رنگ سبز و سفيد و سرخ پرچم نادري را برداشت و تنها رنگ سرخ را روي پرچم گذارد. دايره سفيد رنگ بزرگي در ميان اين پرچم بود که در آن تصوير شير و خورشيد به رسم معمول وجود داشت با اين تفاوت بارز که براي نخستين بار شمشيري در دست شير قرار داده شده  بود. در عهد فتحعلي شاه قاجار، ايران داراي پرچمي دوگانه شد. يکي پرچمي يکسره سرخ با شيري نشسته و خورشيد بر پشت که پرتوهاي آن سراسر آن را پوشانده بود. نکته شگفتي آور اين که شير پرچم زمان صلح شمشير بدست داشت در حالي که در پرچم عهد جنگ چنين نبود.  در زمان فتحعلي شاه بود که استفاده از پرچم سفيد رنگ براي مقاصد ديپلماتيک و سياسي مرسوم شد. در تصويري که يک نقاش روس از ورود سفير ايران " ابوالحسن خان شيرازي " به دربار تزار روس کشيده، پرچمي سفيد رنگ منقوش به شير و خورشيد و شمشير، پيشاپيش سفير در حرکت است. سالها بعد، اميرکبير از اين ويژگي پرچم هاي سه گانهً دورهً فتحعلي شاه استفاده کرد و طرح پرچم امروزي را ريخت. براي نخستين بار در زمان محمدشاه قاجار ( جانشين فتحعلي شاه ) تاجي بر بالاي خورشيد قرار داده شد. در اين دوره هم دو درفش يا پرچم به کار مي رفته است که بر روي يکي شمشير دو سر حضرت علي و بر ديگري شير و خورشيد قرار داشت که پرچم اول درفش شاهي و دومي درفش ملي و نظامي بود. اميرکبير و پرچم ايران ميرزا تقي خان اميرکبير، بزرگمرد تاريخ ايران، دلبستگي ويژه اي به نادرشاه داشت و به همين سبب بود که پيوسته به ناصرالدين شاه توصيه مي کرد شرح زندگي نادر را بخواند. اميرکبير همان رنگ هاي پرچم نادر را پذيرفت، اما دستور داد شکل پرچم مستطيل باشد ( بر خلاف شکل سه گوشه در عهد نادرشاه ) و سراسر زمينهً پرچم سفيد، با يک نوار سبز به عرض تقريبي 10 سانتي متر در گوشه بالائي و نواري سرخ رنگ به همان اندازه در قسمت پائين پرچم دوخته شود و نشان شير و خورشيد و شمشير در ميانه پرچم قرار گيرد، بدون آنکه تاجي بر بالاي خورشيد گذاشته شود. بدين ترتيب پرچم ايران تقريباٌ به شکل و فرم پرچم امروزي ايران درآمد. انقلاب مشروطيت و پرچم ايران با پيروزي جنبش مشروطه خواهي در ايران و گردن نهادن مظفرالدين شاه به تشکيل مجلس،  نمايندگان مردم در مجلس هاي اول و دوم به کار تدوين قانون اساسي و متمم آن مي پردازند. در اصل پنجم متمم قانون اساسي آمده بود: " الوان رسمي بيرق ايران، سبز و سفيد و سرخ و علامت شير و خورشيد است"، کاملا مشخص است که نمايندگان در تصويب اين اصل شتابزده بوده اند. زيرا   اشاره اي به ترتيب قرار گرفتن رنگها، افقي يا عمودي بودن آنها، و اين که شير و خورشيد بر کدام يک از رنگها قرار گيرد به ميان نيامده بود. همچنين دربارهً وجود يا عدم وجود شمشير يا جهت روي شير ذکري نشده بود.  به نظر مي رسد بخشي از عجلهً نمايندگان به دليل وجود شماري روحاني در مجلس بوده که استفاده از تصوير را حرام مي دانستند. نمايندگان نوانديش در توجيه رنگهاي به کار رفته در پرچم به استدلالات ديني متوسل شدند، بدين ترتيب که مي گفتند رنگ سبز، رنگ دلخواه پيامبر اسلام و رنگ اين دين است، بنابراين پيشنهاد مي شود رنگ سبز در بالاي پرچم ملي ايران قرار گيرد. در مورد رنگ سفيد نيز به اين حقيقت تاريخي استناد شد که رنگ سفيد رنگ مورد علاقهً زرتشتيان است، اقليت ديني که هزاران سال در ايران به صلح و صفا  زندگي کرده اند و اين که سفيد نماد صلح، آشتي و پاکدامني است و لازم است در زير رنگ سبز قرار گيرد.  در مورد رنگ سرخ نيز با اشاره به ارزش خون شهيد در اسلام، بويژه امام حسين و جان باختگان انقلاب مشروطيت به ضرورت پاسداشت خون شهيدان اشاره گرديد. وقتي نمايندگان روحاني با اين استدلالات مجباب شده بودند و زمينه مساعد شده بود، نوانديشان حاضر در مجلس سخن را به موضوع نشان شير و خورشيد کشاندند و اين موضوع را اين گونه توجيه کردند که انقلاب  مشروطيت در مرداد (سال 1285 هجري شمسي 1906 ميلادي) به پيروزي رسيد يعني در برج اسد(شير). از سوي ديگر چون اکثر ايرانيان مسلمان شيعه و پيرو علي هستند و اسدالله از القاب حضرت علي است، بنابراين شير هم نشانهً مرداد است و هم نشانهً امام اول شيعيان در مورد خورشيد نيز چون انقلاب مشروطه در ميانهً ماه مرداد به پيروزي رسيد و خورشيد در اين ايام در اوج نيرومندي و گرماي خود است پيشنهاد مي کنيم خورشيد را نيز بر پشت شير سوار کنيم که اين شير و خورشيد هم نشانهً علي باشد هم نشانهً ماه مرداد و هم نشانهً چهاردهم مرداد يعني روز پيروزي مشروطه خواهان و البته وقتي شير را نشانهً پيشواي امام اول بدانيم لازم است شمشير ذوالفقار را نيز بدستش بدهيم.   بدين ترتيب براي اولين بار پرچم ملي ايران به طور رسمي در قانون اساسي به عنوان نماد استقلال و حاکميت ملي مطرح شد. در سال 1336 منوچهر اقبال، نخست وزير وقت به پيشنهاد هياًتي از نمايندگان وزارت خانه هاي خارجه، آموزش و پرورش و جنگ طي بخش نامه اي ابعاد و جزئيات ديگر پرچم را مشخص کرد. بخش نامهً ديگري در  سال 1337 در مورد تناسب طول و عرض پرچم صادر شد و طي آن مقرر گرديد طول پرچم اندکي بيش از يک برابر و نيم عرضس باشد. پرچم بعد از انقلاب در اصل هجدهم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مصوب سال 1358 (1979 ميلادي) در مورد پرچم گفته شده است که پرچم جمهوري اسلامي از سه رنگ سبز، سفيد و سرخ تشکيل مي شود و نشانهً جمهوري اسلامي (تشکيل شده با حروف الله اکبر) در وسط آن قرار دارد.

لينک ثابت |دوشنبه 22 مرداد1386| موضوع: تاریخ ایران |

آخرين مطالب

ابونصر فارابي افتتاح سايت ملاك:الحاقي سراي كورش و داريوش...ايران داستان خيار و سر امير حشمت گزارش با 15000 تومان شيخ محمد المُقتدى كارندهى مشهور به پير پالان دوز محمدرضا شجريان فروش سایت سرای کورش و داریوش...ایران Reza Shah Pahlavi داستان شناسنامه و ورقه هويت ملي سلطان محمود غزنوي جنگ اچمازين دومين جنگ عباس ميرزا با روسيه ابوالوفاي بوزجاني بهاء الدين محمد عامِلى معروف به شيخ بهايى در نظر سنجی دهمین انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید. اطلاعاتی درباره منتخبان انتخابات ریاست جمهوری انقلاب مشروطه نقشه کشی به تمام معناکمترین قیمت در کمترین مهلت ارامگاه فردوسی مازیار حقوق احمد شاه غلامحسين بنان مجموعه خواندنیهای تاریخ